تعلیق در بند و رهایی در آشفتگی؛ پارادوکس مدیریت زندان‌های ایران در میانه بحران

خالی شدن پست‌های نگهبانی و رهایی‌های ناگهانی، پیش از آنکه یک رخداد امنیتی ساده باشد، نشان‌دهنده «رهاشدگی مطلق» انسان‌هایی است که دیگر هیچ ساختار حقوقی و حاکمیتی مسئولیت آن‌ها را نمی‌پذیرد. مسئله اصلی، تنها غیبت فیزیکی نگهبانان نیست؛ بلکه بی‌توجهی سیستماتیک به وضعیت محبوسانی است که در اوج بحران، به حال خود رها شده‌اند. این صحنه، تجسم عینی فروپاشی تعهداتی است که قرار بود حافظ جان و تعیین‌کننده تکلیف قانونی زندانی باشد، اما در برابر شرایط فورس‌ماژور، به ساده‌ترین و ناعادلانه‌ترین شکل ممکن به بن‌بست رسیده است.

از منظر حقوق بشردوستانه، این وضعیت واجد یک پارادوکس عمیق است: اگرچه آزادی بخشی از زندانیان می‌تواند گامی برای پیشگیری از فجایع انسانی در مناطق جنگی تلقی شود، اما رها کردن سایر محبوسان در محیطی بدون محافظ و مسئول، نقض آشکار اصل «حمایت همه‌جانبه» از افراد تحت‌بند است. منتقدان بر این باورند که سیستم قضایی به جای اجرای پروتکل‌های استاندارد پدافند غیرعامل و انتقال امن زندانیان به نقاط دور از اهداف نظامی، به «مدیریت واکنشی» و شتاب‌زده متوسل شده است. در حالی که گروهی از زندانیان طعم تلخ و شیرینِ رهایی اضطراری را می‌چشند، مابقی در پشت دیوارهای بی‌دفاع و در مجاورت کانون‌های درگیری، در یک بن‌بست امنیتی گرفتار شده‌اند؛ وضعیتی که سکوت مراجع رسمی و قطع مجاری ارتباطی، تنها بر ابعاد فاجعه‌بار آن می‌افزاید.

این رهایی‌های ناشی از آشفتگی، اگرچه برای عده‌ای به معنای پایان فیزیکی حبس بود، اما برای کلیت نظام قضایی، پرسشی هولناک درباره «بلاتکلیفی حقوقی» بر جای گذاشت. در واقع، در شرایطی که هزاران بازداشتیِ اعتراضات دی ۱۴۰۴ در بازداشتگاه‌های وابسته به نهادهای نظامی (سپاه و نیروی انتظامی) محبوس هستند، تغییر الگوی حملات به مراکز شهری، جان این زندانیان را با خطری مضاعف روبرو کرده است. سرنوشت این افراد نه از مسیر عدالت، بلکه در میانه‌ی خلاء قدرت و ناتوانی لجستیکی رقم می‌خورد. این وضعیت نشان داد که در زمانه بحران، زندانی به جای برخورداری از حقوق اولیه، به «فراموش‌شدگانِ» ساختار بدل می‌شود؛ امری که لایه‌های عمیق‌تری از بی‌عدالتی را در قلب دیوارهای لرزان زندان نمایان ساخته است.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan