جنگ در مرکز، ناامنی در حاشیه؛ زنان بلوچ در سایه بحران ملی

برمش/ وقتی کشوری وارد فضای جنگ یا تنش نظامی می‌شود، توجه رسانه‌ها و سیاست‌گذاران تقریباً همیشه روی پایتخت، مراکز نظامی و معادلات سیاسی متمرکز می‌شود. مناطق مرزی اما اغلب زودتر از بقیه اثر جنگ را حس می‌کنند و در عین حال کمتر دیده می‌شوند. در مورد بلوچستان، این وضعیت حتی شدیدتر است، چون منطقه از قبل هم با فقر ساختاری، ضعف زیرساخت و اقتصاد غیررسمی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. بنابراین شرایط جنگی فقط یک بحران جدید ایجاد نمی‌کند؛ بلکه فشارهای قدیمی را چند برابر می‌کند، و در این میان زنان بلوچ یکی از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها هستند.

اقتصاد بسیاری از خانواده‌های مرزنشین بلوچ به رفت‌وآمد مرزی، تجارت خرد یا فعالیت‌هایی مثل سوخت‌بری وابسته است. در شرایط تنش نظامی، مرزها سریع‌تر بسته می‌شوند، کنترل‌های امنیتی افزایش پیدا می‌کند و رفت‌وآمد اقتصادی محدود می‌شود. نتیجه ساده و بی‌رحم است: درآمد خانواده‌ها ناگهان کاهش پیدا می‌کند. وقتی این اتفاق می‌افتد، اولین اثر آن در سطح خانواده دیده می‌شود؛ کمبود منابع برای غذا، درمان یا آموزش. در چنین موقعیتی زنان معمولاً مسئول مدیریت این بحران در داخل خانه می‌شوند. آن‌ها باید با منابع کمتر، خانواده را سرپا نگه دارند.

جنگ یا فضای امنیتی شدید همچنین می‌تواند دسترسی به خدمات عمومی را بدتر کند. در مناطق مرزی که از قبل هم کمبود بیمارستان، مدرسه یا امکانات حمل‌ونقل وجود دارد، افزایش تنش امنیتی گاهی باعث می‌شود رفت‌وآمد دشوارتر شود و خدمات دولتی محدودتر عمل کنند. برای زنان، این مسئله می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد؛ از دشوار شدن دسترسی به خدمات درمانی گرفته تا محدودتر شدن امکان ادامه تحصیل دختران در مناطق دورافتاده.

از طرف دیگر، در شرایط جنگی تمرکز دولت‌ها معمولاً به سمت امنیت و دفاع می‌رود و مسائل توسعه‌ای یا اجتماعی در اولویت پایین‌تری قرار می‌گیرند. این موضوع در مناطق حاشیه‌ای مثل بلوچستان بیشتر حس می‌شود. وقتی منابع و توجه سیاسی به سمت بحران‌های نظامی می‌رود، مشکلات مزمنی مثل فقر، بیکاری یا کمبود زیرساخت ممکن است برای مدت طولانی‌تری حل‌نشده باقی بمانند. نتیجه این روند این است که شکاف میان مرکز کشور و مناطق مرزی بیشتر می‌شود.

در چنین شرایطی زنان بلوچ در یک موقعیت پیچیده قرار می‌گیرند. آن‌ها هم با فشارهای اقتصادی ناشی از بسته شدن مسیرهای معیشتی روبه‌رو هستند و هم با محدودیت‌هایی که از فضای امنیتی ناشی می‌شود. در عین حال نقش آن‌ها در حفظ ثبات خانواده بسیار مهم است؛ از مدیریت منابع محدود گرفته تا حفظ شبکه‌های حمایتی میان خانواده‌ها و خویشاوندان. این نقش اغلب در تحلیل‌های سیاسی دیده نمی‌شود، اما در واقعیت یکی از عوامل اصلی بقا و تاب‌آوری جوامع مرزی است.

در نهایت، اگر جنگ یا تنش نظامی ادامه پیدا کند، اثر آن در مناطق مرزی معمولاً طولانی‌تر از جاهای دیگر باقی می‌ماند. برای زنان بلوچ و خانواده‌های مرزنشین، این یعنی ترکیب دشوار سه عامل: اقتصاد شکننده، فضای امنیتی و کمبود خدمات اجتماعی. بدون توجه جدی به این مناطق در سیاست‌های ملی، بحران‌های جنگی می‌توانند شکاف‌های قدیمی را عمیق‌تر کنند و زندگی روزمره این جوامع را بیش از پیش تحت فشار قرار دهند.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan