بهداشت و ایمنی زنان و کودکان در شرایط جنگ؛ توصیه‌های ضروری بر پایه گزارش نهادهای بین‌المللی

برمش/ در شرایط جنگ و فروپاشی نسبی خدمات عمومی، نخستین آسیب‌ها فقط ناشی از درگیری مستقیم نیست، بلکه از اختلال در آب، برق، خدمات درمانی و دسترسی به اقلام بهداشتی آغاز می‌شود. گزارش‌های نهادهای تخصصی سازمان ملل نشان می‌دهد زنان و کودکان در چنین وضعیت‌هایی با فشار مضاعف بهداشتی روبه‌رو هستند؛ فشاری که اگر مدیریت نشود، به موجی از بیماری‌های قابل پیشگیری منجر می‌شود.

بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، بهداشت قاعدگی بخشی از حق اساسی سلامت است و حتی در شرایط اضطراری نیز باید دسترسی به آب سالم، فضای خصوصی و وسایل بهداشتی حفظ شود. نبود نوار بهداشتی یا امکانات شست‌وشو می‌تواند خطر عفونت‌های دستگاه تناسلی و مشکلات پوستی را افزایش دهد.

همچنین صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در گزارش‌های خود از بحران‌های منطقه‌ای اعلام کرده که در دوره‌های درگیری، صدها هزار زن با کمبود نوار بهداشتی مواجه می‌شوند و برخی ناچار به استفاده از پارچه‌های غیربهداشتی هستند. این نهاد تأکید کرده توزیع «کیت‌های بهداشتی» شامل نوار بهداشتی، صابون و لباس زیر از اولویت‌های فوری در بحران‌هاست، زیرا این اقلام مستقیماً با پیشگیری از عفونت و حفظ کرامت انسانی مرتبط‌اند.

در حوزه کودکان، یونیسف هشدار داده که قطع آب سالم و اختلال در واکسیناسیون می‌تواند بیماری‌های قابل پیشگیری مانند اسهال عفونی و عفونت‌های تنفسی را افزایش دهد. کودکان زیر پنج سال بیشترین آسیب را از آب آلوده، سوءتغذیه و نبود مراقبت اولیه می‌بینند. به همین دلیل در برنامه‌های اضطراری، تأمین آب سالم، واکسن، مکمل غذایی و اقلامی مانند پوشک در اولویت قرار می‌گیرد.

از سوی دیگر، نهاد زنان سازمان ملل متحد تأکید کرده در بی‌ثباتی امنیتی، خطر خشونت مبتنی بر جنسیت افزایش می‌یابد؛ به‌ویژه در محیط‌هایی که روشنایی، سرویس بهداشتی ایمن یا حریم خصوصی کافی وجود ندارد. بنابراین ایمنی بهداشتی با امنیت فیزیکی و اجتماعی گره خورده است.

بر پایه این گزارش‌ها، چند توصیه کاربردی برای زنان و مادران در شرایط جنگ قابل جمع‌بندی است:
آماده‌سازی یک بسته بهداشتی شخصی شامل نوار بهداشتی، لباس زیر اضافی، صابون، مواد ضدعفونی‌کننده و در صورت امکان دستمال مرطوب.

در صورت استفاده اضطراری از پارچه، شست‌وشو با آب سالم و خشک‌کردن کامل برای کاهش خطر عفونت ضروری است.

زنان باردار در صورت مشاهده علائمی مانند خونریزی، تب یا درد شدید باید در اولین فرصت به مرکز درمانی فعال مراجعه کنند، زیرا تأخیر در مراقبت بارداری از عوامل اصلی مرگ‌ومیر قابل پیشگیری در بحران‌هاست.

برای کودکان، جوشاندن آب در صورت تردید به آلودگی، شستن دست‌ها پیش از تهیه غذا و پس از تعویض پوشک، و پیگیری واکسیناسیون اهمیت حیاتی دارد.

ایجاد شبکه حمایتی میان زنان خانواده و محله می‌تواند در تبادل اقلام ضروری و کاهش فشار روانی نقش مؤثری داشته باشد.

جنگ زیرساخت‌ها را تخریب می‌کند، اما نیازهای زیستی بدن را متوقف نمی‌کند. چرخه قاعدگی، بارداری، تغذیه نوزاد و رشد کودک ادامه دارد. داده‌های نهادهای تخصصی بین‌المللی نشان می‌دهد بی‌توجهی به بهداشت زنان و کودکان در بحران، پیامدهایی قابل پیشگیری اما پرهزینه دارد. توجه به این نیازها نه اقدامی فرعی، بلکه بخشی اساسی از مدیریت انسانی و علمی بحران است؛ جایی که سلامت و کرامت باید حتی در سخت‌ترین شرایط حفظ شود.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan