در حاشیه‌ی حاشیه: زنان و کودکان بلوچ در تقاطع نابرابری

برمش/ صبح هنوز کامل روشن نشده، اما دختری در یکی از روستاهای بلوچستان راه افتاده است. مسیر مدرسه‌اش طولانی است، اگر اصلاً مدرسه‌ای در کار باشد. جغرافیا برای او فقط نقشه نیست؛ یک مانع روزانه است. اینجا، زندگی از همان ابتدا با فاصله، کمبود و انتظار تعریف می‌شود.

مسئله زنان بلوچ را نمی‌توان تنها در قالب «زن بودن» فهمید. آن‌ها در نقطه‌ای قرار گرفته‌اند که چندین لایه نابرابری روی هم انباشته شده است: قومیت، فقر، توسعه‌نیافتگی و نگاه‌های امنیتی. نتیجه این هم‌پوشانی، نوعی نامرئی‌سازی است؛ جایی که نه صدایشان به‌درستی شنیده می‌شود و نه تجربه‌هایشان در سیاست‌گذاری‌ها بازتاب پیدا می‌کند.

کودکان در این میان، وارثان خاموش این وضعیت‌اند. دسترسی محدود به آموزش، امکانات بهداشتی ناکافی و فشارهای اقتصادی، آینده‌ای را شکل می‌دهد که پیش از آنکه انتخاب شود، تعیین شده است. گزارش‌های نهادهایی مانند یونیسف بارها به شکاف‌های عمیق در دسترسی به حقوق پایه اشاره کرده‌اند، اما این داده‌ها زمانی معنا پیدا می‌کنند که در زندگی روزمره این کودکان دیده شوند.

در سطحی کلان‌تر، این وضعیت جدا از سیاست نیست. توسعه نامتوازن و تمرکز منابع در مناطق خاص، حاشیه‌هایی ساخته که نه فقط جغرافیایی، بلکه اجتماعی و فرهنگی نیز هستند. در چنین شرایطی، برخی مناطق آن‌چنان در حاشیه قرار می‌گیرند که حتی در معادلات کلان‌تر، از جمله در زمان بحران و جنگ، کمتر به‌عنوان «هدف» دیده می‌شوند؛ نه به‌عنوان یک مزیت، بلکه به‌عنوان نشانه‌ای از میزان نادیده‌گرفته‌شدن.

اما این حاشیه، صرفاً محل محرومیت نیست. در دل همین فضا، اشکالی از زندگی و خلاقیت جریان دارد که اغلب نادیده می‌ماند. سوزن‌دوزی بلوچ، با نقش‌ها و رنگ‌هایی که نسل‌به‌نسل منتقل شده، فقط یک هنر تزئینی نیست؛ روایتی است از بقا، هویت و تداوم. زنانی که در محدودیت‌ها زندگی می‌کنند، همزمان در حال خلق کردن نیز هستند؛ گویی در برابر نامرئی‌سازی، با هر دوخت، نشانی از حضور خود به جا می‌گذارند.

مسئله زنان و کودکان بلوچ را نمی‌توان با یک پاسخ ساده جمع‌بندی کرد. اما نادیده گرفتن آن، ساده‌ترین و در عین حال پرهزینه‌ترین انتخاب است. همان دختر ابتدای این روایت، در مسیری که میان کمبودها شکل گرفته، همچنان پیش می‌رود؛ شاید با طرحی از سوزن‌دوزی در دستانش. جایی که همزمان فراموش شده و هنوز در حال خلق کردن است، همان‌جاست که باید دوباره و جدی‌تر به آن نگاه کرد نه از سر دلسوزی، بلکه با مسئولیت.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan