پیوند مبارزات زنان در افغانستان، ایران و پاکستان و نقش زنان بلوچ
برمش/ مبارزه زنان برای دستیابی به آزادی، برابری و کرامت انسانی یکی از مهمترین جنبشهای اجتماعی و سیاسی معاصر در منطقه است. زنان افغانستان، ایران و پاکستان، با وجود تفاوتهای سیاسی و ساختاری، تجربههای مشترکی از تبعیض، محرومیت و مقاومت را در تاریخ معاصر خود داشتهاند. شعار «زن، زندگی، آزادی» به نمادی از این خواست مشترک برای رهایی، عدالت و مشارکت برابر تبدیل شده و فراتر از مرزهای سیاسی، صدای زنان سراسر منطقه را به یکدیگر پیوند داده است.
زنان افغانستان و حق آزادی، تحصیل و کار زنان افغانستان در دهههای اخیر همواره برای حقوق بنیادین خود از جمله حق آموزش، حق کار، آزادیهای مدنی و مشارکت سیاسی مبارزه کردهاند.
محرومیت از آموزش و اشتغال نه تنها حقوق فردی زنان را نقض میکند، بلکه مانعی در برابر توسعه و پیشرفت جامعه است. از این رو، شعارهای «تحصیل، آزادی، کار» و «زن، زندگی، آزادی» بیانگر خواست مشروع میلیونها زن افغانستان برای برخورداری از حقوق انسانی و شهروندی است.
جایگاه زنان بلوچ در سه بخش بلوچستان سرزمین تاریخی بلوچستان امروزه میان افغانستان، ایران و پاکستان تقسیم شده است. در افغانستان، ولایت نیمروز بخشی از حوزه فرهنگی و تاریخی بلوچها را تشکیل میدهد. در ایران نیز بلوچستان میان استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و خراسان جنوبی گسترده شده و در پاکستان بخش بزرگی از ایالت بلوچستان را در بر میگیرد.
زنان بلوچ در هر سه بخش این سرزمین تاریخی، نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی، انسجام اجتماعی و انتقال میراث تاریخی مردم بلوچ داشتهاند. آنان در کنار مسئولیتهای خانوادگی و اجتماعی، در فعالیتهای آموزشی، فرهنگی، مدنی و حقوقی نیز مشارکت داشتهاند و بخشی از تلاشهای جمعی برای عدالت، توسعه و برابری را نمایندگی کردهاند.
مبارزات ملی بلوچ و تأثیر آن بر موقعیت زنان تجربه تاریخی نشان میدهد که گسترش آگاهی ملی، فرهنگی و اجتماعی در میان مردم بلوچ، فرصتهای بیشتری را برای حضور زنان در عرصه عمومی فراهم کرده است. مشارکت زنان در فعالیتهای مدنی، فرهنگی و آموزشی، به موازات رشد مطالبات اجتماعی و حقوقی در جوامع بلوچ افزایش یافته است.
زنان بلوچ همانند گذشته تنها ناظران تحولات نبودهاند، بلکه در بسیاری از مقاطع تاریخی در کنار مردان در عرصههای مختلف زندگی اجتماعی، دفاع از جامعه، فعالیتهای فرهنگی و مبارزات مدنی حضور داشتهاند. این حضور فعال، بخشی از حافظه تاریخی و هویت اجتماعی جامعه بلوچ را تشکیل میدهد.
تجربه زنان بلوچ نشان میدهد که مبارزه برای حقوق ملی و مبارزه برای حقوق زنان میتواند در کنار یکدیگر به تقویت جایگاه زنان و گسترش مشارکت آنان در زندگی اجتماعی و سیاسی منجر شود.
زنان بلوچ در پاکستان و رهبری نسل جدید مبارزات مدنی در سالهای اخیر، زنان بلوچ در پاکستان نقش برجستهای در جنبشهای مدنی و حقوق بشری ایفا کردهاند. چهرههایی چون مهرنگ بلوچ به نماد نسل جدیدی از زنان بلوچ تبدیل شدهاند که با روشهای مسالمتآمیز و مدنی برای عدالت، حقوق انسانی و کرامت شهروندان تلاش میکنند.
حضور گسترده زنان در راهپیماییها، کارزارهای مدنی و فعالیتهای حقوق بشری نشان میدهد که زنان بلوچ امروز به یکی از نیروهای مؤثر در تحولات اجتماعی منطقه تبدیل شدهاند.
ما بر این باوریم که حقوق زنان، حقوق بشر و حقوق فرهنگی و اجتماعی ملتها از یکدیگر جداییناپذیرند. دستیابی به جامعهای عادلانه در افغانستان، ایران و پاکستان بدون تضمین حق آموزش، حق کار، آزادی بیان، مشارکت سیاسی و برابری زنان ممکن نیست.
زنان بلوچ در نیمروز افغانستان، بلوچستان ایران و بلوچستان پاکستان بخشی جداییناپذیر از این مبارزه گسترده برای عدالت، آزادی و کرامت انسانی هستند. آنان با تکیه بر میراث تاریخی خود و با الهام از شعارهای «زن، زندگی، آزادی» و «تحصیل، آزادی، کار»، برای ساختن آیندهای برابرتر و انسانیتر تلاش میکنند؛ آیندهای که در آن زنان نه در حاشیه، بلکه در متن جامعه و در جایگاه شایسته خود قرار داشته باشند.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan