درگذشت «شیرمحمد اسپندار»، صدای جاودان دونلی خاموش شد؛ بلوچستان در سوگ یکی از بزرگترین فرزندان فرهنگی خود نشست
برمش/ شامگاه روز چهارشنبه ۳۱ تیرماه ۱۴۰۵، «شیرمحمد اسپندار»، استاد بیبدیل موسیقی بلوچی و نامآشناترین نوازنده ساز دونلی، پس از سالها تحمل بیماری و در پی کهولت سن چشم از جهان فروبست. با خاموشی او، تنها یک هنرمند از میان ما نرفت، بلکه بخشی از حافظه زنده، هویت فرهنگی و میراث موسیقایی بلوچستان برای همیشه خاموش شد. خبر درگذشت او موجی از اندوه را در میان مردم بلوچستان، هنرمندان و دوستداران موسیقی نواحی برانگیخته و قلب بسیاری را به درد آورده است.
شیرمحمد اسپندار، متولد سال ۱۳۰۶ خورشیدی در شهرستان بمپور و فرزند مراد، از ماندگارترین چهرههای موسیقی سنتی بلوچستان بود. او در نوجوانی برای آموختن و ژرفتر کردن دانش موسیقی راهی کراچی شد و پس از سالها تجربهاندوزی، در سال ۱۳۳۷ به ایران بازگشت تا تمام زندگی خود را وقف زنده نگه داشتن موسیقی اصیل بلوچ و معرفی هنر کمنظیر دونلینوازی کند.
روایت زندگی او، روایت عشق و دلبستگی به موسیقی بود. اسپندار تنها با تماشای حرکت انگشتان یک نوازنده، نواختن دونلی را آموخت و با سالها تلاش و ممارست، به چهرهای بیهمتا در این هنر تبدیل شد. نوای دونلی در دستان او تنها موسیقی نبود؛ صدای تاریخ، رنج، شادی، کوچ، عشق و هویت مردم بلوچ بود که از نسلی به نسل دیگر منتقل میشد.
او در طول دههها فعالیت هنری، دکترای افتخاری موسیقی سنتی از فرانسه، دیپلم افتخار نوازندگی در ایران و جایزه ویژه جشنواره موسیقی فجر را دریافت کرد و تندیس او به همراه نخستین ساز دونلیاش، به عنوان بخشی از میراث موسیقی ایران، در موزه تهران نگهداری میشود.
اما شاید بزرگترین دغدغه سالهای پایانی زندگی این استاد، نه افتخاراتش، بلکه آینده دونلی بود. او بارها با اندوه از نبود شاگردانی که بتوانند این هنر کهن را ادامه دهند سخن گفته بود؛ نگرانی تلخی که امروز، پس از خاموش شدن نفسهایش، بیش از هر زمان دیگری معنای خود را نشان میدهد.
با درگذشت شیرمحمد اسپندار، نوای یکی از ماندگارترین دونلیهای بلوچستان خاموش شد؛ اما میراث او در حافظه مردم، در نغمههای این سرزمین و در تاریخ فرهنگ بلوچ برای همیشه زنده خواهد ماند.
درگذشت این استاد بزرگ را به خانواده، بستگان، جامعه هنری و تمامی مردم بلوچستان تسلیت میگوییم و یاد و نام او را که عمر خود را وقف پاسداری از فرهنگ و هویت بلوچ کرد، گرامی میداریم.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan