بلوچستان در سایه جنگ و بحران داخلی
✍️سانیا میر بلوچ
برمش/ در حالی که ایران در ماههای اخیر با تنشهای خارجی، فشارهای امنیتی و پیامدهای جنگ در منطقه روبهرو بوده، توجه افکار عمومی عمدتاً بر سیاست خارجی و تحولات ژئوپلیتیکی متمرکز شده است. اما همزمان، در داخل کشور نیز رویدادهایی در مناطق پیرامونی، بهویژه بلوچستان، رخ داده که پرسشهای مهمی درباره رابطه امنیت، توسعه و حقوق شهروندان مطرح میکند.
اعتراضات زنان بلوچ در تفتان و فاریاب به فعالیتهای معدنی و نحوه بهرهبرداری از منابع طبیعی، نمونهای از این وضعیت است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، این تجمعها با برخورد نیروهای امنیتی، زخمی شدن شماری از زنان و بازداشت تعدادی از معترضان همراه شد. معترضان اعلام کرده بودند که خواسته اصلی آنان شفافیت در واگذاری معادن، حفاظت از منابع آب و محیط زیست و بهرهمندی عادلانه مردم محلی از ثروت منطقه بوده است.
این رخدادها در بستری وسیعتر اتفاق میافتد. بلوچستان سالهاست با شاخصهای پایین توسعه، نرخ بالای بیکاری، کمبود زیرساختها و فقر مزمن روبهرو است. همزمان، آمار منتشرشده از سوی خبرگزاریهای حقوق بشر بلوچستان درباره شمار بالای اعدام شهروندان بلوچ، به نگرانیهای حقوق بشری در این منطقه دامن زده است. اگرچه این آمار از سوی یک نهاد مستقل منتشر شده و نیازمند راستیآزمایی در کنار دیگر منابع است، اما در صورت صحت، نشاندهنده روندی است که شایسته بررسی و پاسخگویی شفاف است.
پرسش اساسی این است که آیا در شرایطی که کشور با تهدیدهای خارجی مواجه است، افزایش رویکرد امنیتی در داخل میتواند شکاف میان دولت و جوامع محلی را عمیقتر کند؟
تجربه بسیاری از کشورها نشان داده است که در دورههای بحران خارجی، دولتها گاه اولویت بیشتری به ملاحظات امنیتی میدهند. اما اگر مطالبات اقتصادی، زیستمحیطی و مدنی نیز صرفاً از همین منظر دیده شوند، خطر آن وجود دارد که مسائل توسعهای به بحرانهای پایدار اجتماعی تبدیل شوند.
در بلوچستان، موضوع تنها یک معدن یا یک تجمع اعتراضی نیست. مسئله اصلی این است که بخش قابل توجهی از مردم منطقه احساس میکنند با وجود قرار گرفتن در کنار منابع طبیعی ارزشمند، سهم اندکی از منافع اقتصادی، فرصتهای شغلی و سرمایهگذاری دریافت میکنند. هنگامی که چنین احساسی با فقر، بیکاری و برخوردهای امنیتی همزمان شود، اعتماد عمومی بیش از پیش آسیب میبیند.
در چنین شرایطی، آینده بلوچستان را نمیتوان صرفاً از زاویه امنیت تحلیل کرد. امنیت پایدار زمانی شکل میگیرد که در کنار اجرای قانون، حقوق شهروندی، توسعه متوازن، شفافیت در مدیریت منابع طبیعی و امکان بیان مسالمتآمیز مطالبات نیز تضمین شود.
بلوچستان تنها یک منطقه مرزی نیست؛ بخشی از تنوع فرهنگی، تاریخی و انسانی ایران است. آینده این منطقه، همانند آینده دیگر مناطق کشور، به این بستگی دارد که آیا مطالبات مدنی و توسعهای از مسیر گفتوگو، پاسخگویی و مشارکت مدیریت میشوند یا آنکه شکاف میان جامعه و نهادهای حکومتی عمیقتر خواهد شد.
در نهایت، هر راهکاری که به کاهش تنش، افزایش اعتماد عمومی، رعایت حقوق بشر و توسعه پایدار بینجامد، میتواند به سود همه شهروندان ایران باشد. در مقابل، تداوم چرخه محرومیت، بیاعتمادی و برخوردهای امنیتی، خطر تداوم و تعمیق بحرانهای اجتماعی را افزایش میدهد.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan