مردم جنوب قربانیان فراموششده رویاروییهای نظامی
✍️سانیا میر بلوچ
برمش/ جنگ، برای مردم جنوب ایران، تنها صدای انفجار یا اخبار تلویزیون نیست؛ جنگ یعنی از دست رفتن همان چیزی که زندگی با آن میگذرد. برای یک صیاد بلوچ یا عرب، دریا محل کار، سفره نان، هویت و آینده خانواده است. اما هر بار که تنشهای نظامی در خلیج فارس، دریای عمان و سواحل مکران افزایش مییابد، نخستین کسانی که بهای آن را میپردازند، نه فرماندهان نظامی، بلکه مردمی هستند که زندگیشان به دریا وابسته است.
استانهای هرمزگان، بوشهر و سیستان و بلوچستان سالهاست در مرکز استقرار پایگاهها، بنادر نظامی، سامانههای موشکی و تأسیسات راهبردی جمهوری اسلامی قرار دارند. این مناطق به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی خود، به یکی از مهمترین نقاط نظامی ایران تبدیل شدهاند. اما در همان حال، بسیاری از روستاها و شهرهای ساحلی همچنان با کمبود آب آشامیدنی، قطعی مکرر برق، فقر، بیکاری، زیرساختهای درمانی ناکافی، مدارس فرسوده و محرومیت از خدمات عمومی دستوپنجه نرم میکنند.
این تناقض، سالهاست پرسشی جدی را مطرح میکند: چگونه منطقهای که برای امنیت نظامی کشور تا این اندازه اهمیت دارد، برای رفاه و امنیت انسانی ساکنانش در اولویت قرار نمیگیرد؟
در جریان درگیری نظامی اخیر میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده، بار دیگر سواحل جنوبی ایران در معرض تهدید قرار گرفتند. بر اساس روایتهای صیادان، فعالان محلی و ساکنان منطقه، دهها لنج صیادی در اثر آتشسوزی یا پیامدهای مرتبط با درگیریها از بین رفتند یا آسیب جدی دیدند. برخی منابع محلی بلوچ شمار این لنجها را بیش از هفتاد فروند عنوان کردهاند؛ لنجهایی که ارزش هر یک از آنها میلیاردها تومان برآورد میشود و سرمایه یک عمر کار و تلاش چند خانواده را در خود جای دادهاند. اگرچه این آمار نیازمند تأیید مستقل است، اما اصل خسارت گسترده به معیشت صیادان از سوی روایتهای متعدد محلی گزارش شده است.
برای بسیاری از مردم سواحل مکران و خلیج فارس، لنج فقط یک وسیله شناور نیست؛ خانه دوم، سرمایه زندگی و تنها ابزار کسب درآمد است. نابودی یک لنج، تنها به معنای از دست رفتن یک دارایی نیست، بلکه به معنای قطع درآمد خانواده، بیکاری ملوانان، بدهکار شدن صاحبان لنج و گسترش فقر در جامعهای است که پیش از این نیز با مشکلات اقتصادی گسترده روبهرو بوده است.
مردم بلوچ و عرب جنوب، سالهاست هزینه سیاستهایی را میپردازند که در شکلگیری آن نقشی نداشتهاند. آنان نه در تصمیمگیری برای استقرار تأسیسات نظامی مشارکت داشتهاند و نه در تصمیم برای ورود به تنشهای منطقهای. با این حال، هنگامی که درگیری آغاز میشود، این روستاها، اسکلهها و بنادر محلی هستند که در معرض خطر قرار میگیرند و معیشت مردم آسیب میبیند.
در کنار تهدیدهای ناشی از جنگ، این مناطق همچنان با مشکلات مزمنی مانند کمبود آب، فرسودگی شبکه برق، خشکسالی، سیلابهای فصلی، نبود زیرساختهای مناسب برای صیادی، فقدان موجشکنهای استاندارد و دسترسی محدود به خدمات درمانی و آموزشی مواجهاند. بسیاری از خانوادهها هنوز برای دسترسی به آب سالم یا خدمات پزشکی اولیه با دشواری روبهرو هستند، در حالی که میلیاردها دلار صرف توسعه زیرساختهای نظامی در همین مناطق شده است.
از منظر حقوق بشر، دولتها موظفاند در کنار تأمین امنیت ملی، از حق حیات، حق کار، حق توسعه و حق برخورداری شهروندان از خدمات عمومی نیز حفاظت کنند. امنیت نظامی نمیتواند جایگزین امنیت انسانی شود. هنگامی که مردم یک منطقه سالها در فقر، محرومیت و ناامنی اقتصادی زندگی میکنند، استقرار تجهیزات نظامی بهتنهایی نمیتواند مفهوم امنیت را برای آنان محقق کند.
تجربه جنوب ایران نشان میدهد که امنیت واقعی، از مدرسه، بیمارستان، آب آشامیدنی، برق پایدار، اسکله ایمن و فرصت شغلی آغاز میشود، نه صرفاً از افزایش حضور نظامی. اگر سرمایهگذاری در توسعه انسانی همپای سرمایهگذاری نظامی پیش نرود، نخستین قربانی هر بحران، همان مردمی خواهند بود که کمترین نقش را در شکلگیری آن داشتهاند.
امروز صدای صیادانی که لنجهایشان را از دست دادهاند، صدای مادرانی که نگران آینده فرزندان خود هستند و صدای کودکانی که در سایه محرومیت و ناامنی رشد میکنند، باید شنیده شود. جنوب ایران بیش از هر چیز به توسعه، عدالت و سرمایهگذاری در زندگی مردم نیاز دارد؛ نه آنکه بار دیگر به میدان پرداخت هزینههای جنگی تبدیل شود که تصمیم آن در جایی دیگر گرفته شده است.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan