«جنوب ایران فدای جنوب لبنان»؛ از نفت احواز تا طلای بلوچستان؛ منابع را میخواهند، مردم را نه
برمش/ روز یکشنبه ۲۵ مرداد ماه ۱۴۰۵، ریحانه قاسمینژاد، مجری تلویزیون جمهوری اسلامی ایران، در برنامه تلویزیونی «برداشت» با بیان جملهای درباره جنوب ایران و جنوب لبنان، گفت: «جنوب ایران فدای جنوب لبنان.»
این اظهارنظر که در واقع جایگاه مردم جنوب ایران در نگاه جمهوری اسلامی ایران و رسانههای وابسته به آن را مطرح می کند، گرچه در ظاهر، از سوی یک مجری تلویزیونی بیان شده است، اما محل طرح آن اهمیت زیادی دارد. صداوسیما رسانه رسمی جمهوری اسلامی ایران است و محتوای برنامههای آن در چارچوب سیاستها و خطوط فکری حاکم بر این رسانه تولید و منتشر میشود. از همین رو، چنین اظهاراتی را نمیتوان صرفاً به دیدگاه شخصی یک مجری تقلیل داد؛ بلکه میتوان آن را نشانهای از گفتمانی دانست که در آن، منافع و اولویتهای حکومت میتواند بر زندگی و حقوق مردم ساکن جنوب ایران مقدم شود.
جنوب ایران، از بلوچستان تا احواز، بوشهر و هرمزگان، سرزمینی است که بخش مهمی از منابع و موقعیتهای راهبردی ایران را در خود جای داده است؛ از نفت و گاز احواز و آبهای خلیج فارس گرفته تا معادن بلوچستان و موقعیت استراتژیک تنگه هرمز. با این حال، مردم این مناطق سالهاست با فقر، محرومیت، تبعیض، کمبود زیرساخت و بیتوجهی گسترده مواجهاند.
برای بسیاری از مردم بلوچ و عرب، این تناقض بارها تکرار شده است: منابع و موقعیت جغرافیایی جنوب برای حکومت اهمیت دارد، اما خود مردم جنوب نه تنها در اولویت قرار نمیگیرند، بلکه با آنها به عنوان غیرخودی ترین ساکنین ایران برخورد می شود.
نفت احواز خواسته میشود، اما مردم عرب با بحرانهای متعدد زیستمحیطی و اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند. منابع بلوچستان مورد بهرهبرداری قرار میگیرد، اما سهم مردم بلوچ از توسعه و رفاه ناچیز است. تنگه هرمز برای حکومت اهمیتی حیاتی دارد، اما مشکلات مردم شهرهای ساحلی و بندرعباس و بوشهر همچنان پابرجاست.
از این منظر، جمله «جنوب ایران فدای جنوب لبنان» تنها یک عبارت بحثبرانگیز نیست؛ بلکه میتواند بازتابدهنده شکافی عمیق میان اولویتهای حکومت و مطالبات مردمی باشد که در جنوبیترین مناطق ایران زندگی میکنند.
پرسش اصلی این است: اگر حکومت خود را نماینده همه مردم ایران میداند، چرا در گفتمان رسانه رسمی آن، گاهی سرنوشت مردم جنوب ایران چنان به تصویر کشیده میشود که گویی میتوان آنان را قربانی اهداف و سیاستهای منطقهای کرد و بود یا نبود آنها را به هیچ پنداشت؟
آنچه این اظهارات را نگرانکنندهتر میکند، همین احساس «خودی و غیرخودی» بودن است؛ احساسی که سالهاست در میان بخشی از مردم بلوچ و عرب درباره نحوه برخورد حکومت با مناطق و جوامعشان شکل گرفته است.
به بیان دیگر، گویی آنچه از جنوب ایران اهمیت دارد، نفت، طلا، دریا و موقعیت جغرافیایی آن است؛ اما مردمی که قرنها در این سرزمینها زندگی کردهاند، در بسیاری از تصمیمها و سیاستها سهمی همسنگ منابع سرزمینشان ندارند.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan