سکوت در برابر مهرنگ بلوچ؛ چرا تجربه زنان بلوچ دیده نمی‌شود؟!

✍️ محمد ریگی درخشان

بازداشت و صدور حکم حبس ابد برای دکتر مهرنگ بلوچ را نمی‌توان صرفاً در چارچوب برخورد با یک فعال مدنی تحلیل کرد. مهرنگ بلوچ در سال‌های اخیر به نماد شکل‌گیری نوعی کنشگری نوین در بلوچستان پاکستان تبدیل شده بود؛ کنشگری‌ای که تلاش داشت مطالبات مرتبط با ناپدیدسازی‌های اجباری، حقوق شهروندی و عدالت را از سطح خانواده‌های آسیب‌دیده فراتر برده و به یک مطالبه عمومی و اجتماعی تبدیل کند.

اهمیت پدیده مهرنگ بلوچ بیش از هر چیز در آن است که توانست بخش قابل توجهی از زنان بلوچ را وارد عرصه عمومی کند. در جامعه‌ای که همچنان ساختارهای سنتی، مناسبات قبیله‌ای و محدودیت‌های اجتماعی بر حیات سیاسی و اجتماعی آن تأثیرگذارند، حضور گسترده زنان در راهپیمایی‌ها، تجمعات و کارزارهای دادخواهی را می‌توان یکی از مهم‌ترین تحولات اجتماعی سال‌های اخیر بلوچستان پاکستان دانست. از این منظر، مهرنگ بلوچ نه تنها یک چهره سیاسی، بلکه نماینده نوعی تحول در الگوهای مشارکت اجتماعی و سیاسی در بلوچستان به شمار می‌رود.

جنبشی که پیرامون او شکل گرفت، واجد مؤلفه‌هایی بود که می‌توان آن را در زمره جنبش‌های نوین اجتماعی قرار داد؛ جنبش‌هایی که به جای تکیه بر سازوکارهای سنتی قدرت، بر مفاهیمی چون عدالت، حقوق بشر، مشارکت مدنی و عاملیت اجتماعی گروه‌های به حاشیه رانده‌شده تأکید دارند. به همین دلیل، تجربه مهرنگ بلوچ صرفاً یک رویداد محلی در بلوچستان پاکستان نیست، بلکه نمونه‌ای قابل تأمل از ظهور نیروهای اجتماعی جدید در جوامع پیرامونی و حاشیه‌ای است.

با این حال، آنچه محل تأمل است، سکوت یا کم‌توجهی بخش مهمی از فعالان و روشنفکران ایرانی، به‌ویژه حامیان جنبش «زن، زندگی، آزادی»، نسبت به این تجربه است. در حالی که مهرنگ بلوچ توانست زنان بلوچ را حول مطالباتی چون عدالت، کرامت انسانی و حق مشارکت در عرصه عمومی بسیج کند، کمتر نشانی از بازتاب این تجربه در فضای فکری و رسانه‌ای ایران دیده می‌شود. این وضعیت این پرسش را مطرح می‌کند که چرا برخی جنبش‌های اجتماعی منطقه، با وجود اشتراکات قابل توجه در گفتمان و مطالبات، در کانون توجه نیروهای مترقی و عدالت‌خواه ایران قرار نمی‌گیرند و تا این اندازه از دایره گفت‌وگوهای روشنفکری و کنشگری ایرانی دور می‌مانند.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan

قطع اینترنت و بحران معیشتی زنان بلوچ؛ فشار مضاعف بر زنان سرپرست خانوار در بلوچستان

برمش/ امروز شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، با گذشت حدود هفتاد و هشت روز از قطع گسترده اینترنت در ایران توسط جمهوری اسلامی ایران، بسیاری از زنان بلوچ که از طریق فروش صنایع دستی، سوزن‌دوزی و تولیدات خانگی امرار معاش می‌کردند، با بحران شدید اقتصادی و معیشتی روبه‌رو شده‌اند. این وضعیت در حالی ادامه دارد که بلوچستان همزمان با پیامدهای جنگ ایران، اسرائیل و آمریکا که از نهم اسفند ماه آغاز شد و حدود چهل روز ادامه داشت، با افزایش تورم، بیکاری، گرانی و ناامنی اقتصادی مواجه شده است.

در سال‌های اخیر، هزاران زن بلوچ، به‌ویژه در مناطق روستایی بلوچستان، از طریق سوزن‌دوزی، رودوزی سنتی، تولید لباس بلوچی و فروش آثار دست‌ساز خود در شبکه‌های اجتماعی و بسترهای اینترنتی، بخشی از هزینه‌های زندگی خانواده‌هایشان را تأمین می‌کردند. بسیاری از این زنان سرپرست خانوار هستند یا در خانواده‌هایی زندگی می‌کنند که مردان خانواده بیکار، بیمار، معتاد یا فاقد درآمد ثابت هستند.

قطع اینترنت موجب از بین رفتن راه ارتباط این زنان با مشتریان، فروشندگان و بازارهای داخلی و خارجی شده و بسیاری از سفارش‌ها و فروش‌های آنان متوقف شده است. زنان بلوچ که پیشتر نیز در شرایط دشوار اقتصادی فعالیت می‌کردند، اکنون با افزایش افسارگسیخته قیمت مواد غذایی، پارچه، نخ، هزینه حمل‌ونقل و نبود فرصت شغلی مواجه شده‌اند؛ در حالی که هیچ حمایت مؤثری از سوی نهادهای حکومتی دریافت نمی‌کنند.

این در حالی است که سوزن‌دوزی برای شمار زیادی از زنان بلوچ تنها منبع درآمد خانواده است. برخی از آنان سال‌هاست بار تأمین مخارج چندین عضو خانواده را بر دوش دارند و در کنار نگهداری از کودکان و سالمندان، ساعت‌های طولانی به دوخت و تولید صنایع دستی مشغول هستند. در بسیاری از روستاها و مناطق حاشیه‌ای بلوچستان، نبود فرصت‌های شغلی برای مردان باعث شده فشار اقتصادی خانواده‌ها بیش از گذشته بر دوش زنان قرار گیرد.

فعالان بلوچ معتقدند ادامه قطع اینترنت، همراه با فقر ساختاری، تبعیض، بیکاری و افزایش هزینه‌های زندگی، فشار مضاعفی بر زنان بلوچ وارد کرده و بسیاری از آنان را در معرض فروپاشی اقتصادی و آسیب‌های اجتماعی قرار داده است؛ زنانی که در سال‌های گذشته با وجود محرومیت گسترده، تلاش کرده بودند از طریق هنر و صنایع دستی، زندگی خانواده‌های خود را حفظ کنند.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan

گزارش نشست سازمان ملل درباره پیشرفت جایگاه زنان و تقویت عدالت اجتماعی

برمش/ در نشست جاری سازمان ملل، نمایندگان کشورها درباره پیشرفت‌ها و چالش‌های مرتبط با ارتقای جایگاه زنان و تحقق برابری جنسیتی گفت‌وگو کردند. در این بحث‌ها تأکید شد که دسترسی به عدالت نباید تنها در سطح قوانین باقی بماند، بلکه باید در عمل نیز برای زنان و جوامع آسیب‌پذیر قابل دستیابی باشد. ایجاد نهادهای حقوقی قوی و هماهنگ، همراه با مقررات جامع و سازوکارهای نظارتی، به عنوان یکی از عوامل کلیدی برای تضمین حمایت مؤثر و ارائه خدمات به قربانیان خشونت مطرح شد.

همچنین به اهمیت رویکردهای حمایتی چندجانبه اشاره شد. یکی از نمونه‌های مطرح‌شده مدلی روان‌شناختی است که با هدف کاهش فشارهای روحی و جسمی قربانیان خشونت اجرا می‌شود، از کودکان حمایت می‌کند و فرآیند گزارش جرایم سایبری را ساده‌تر می‌سازد. در کنار آن، برنامه اقدام ملی برای مقابله با خشونت علیه زنان که با مشارکت جامعه مدنی، دانشگاه‌ها و نهادهای دولتی تدوین شده، به عنوان ابزاری برای تقویت حمایت‌های قانونی و اجتماعی معرفی شد.

در بخش دیگری از این نشست، بر اهمیت شفافیت و اعتماد عمومی تأکید شد. مطرح شد که افراد باید اطمینان داشته باشند گزارش سوءاستفاده‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد و نهادهای مسئول به‌طور مؤثر پاسخگو هستند. همچنین نقش فناوری و راه‌حل‌های دیجیتال در مدرن‌سازی نظام‌های قضایی و بهبود دسترسی به خدمات عمومی مورد توجه قرار گرفت؛ نوآوری‌هایی که می‌توانند به افزایش شفافیت، کاهش شکاف‌های دسترسی و تقویت برابری جنسیتی کمک کنند.

در سطح بین‌المللی نیز بر ضرورت اقدام جمعی تأکید شد. نمایندگان کشورها اشاره کردند که چالش‌هایی مانند خشونت علیه زنان، نابرابری‌های اجتماعی و بحران‌های انسانی نیازمند همکاری جهانی هستند. در این میان، مشارکت مردان و پسران، ترویج الگوهای مثبت و کنار گذاشتن کلیشه‌های مضر به عنوان گام‌های مهم در مسیر ایجاد جوامعی عادلانه و پایدار مورد تأکید قرار گرفت.

همچنین جمهوری دموکراتیک کنگو بر تلاش‌های خود برای کاهش آسیب‌پذیری زنان، به‌ویژه زنان زیر ۲۵ سال، تأکید کرد. این کشور برنامه‌هایی برای ارائه حمایت‌های روانی ـ اجتماعی و تقویت بازگشت اقتصادی زنان آسیب‌دیده اجرا می‌کند تا آنان بتوانند زندگی خود را بازسازی کرده و در روند توسعه و بازسازی جامعه نقش فعال‌تری داشته باشند. هم‌زمان بر تضمین حقوق اساسی زنان، از جمله دسترسی به عدالت و حقوق جنسی و باروری، و نیز تقویت گفت‌وگو برای حمایت از کرامت انسانی، امنیت و صلح اجتماعی تأکید شد

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan

به مناسبت هشت مارس روز جهانی زنان؛ مبارزات زنان بلوچ در سالی که گذشت

برمش/ هشتم مارس یادآور بیش از یک قرن مبارزات زنان در سراسر جهان برای دستیابی به حقوقی است که سال‌ها از آنان دریغ شده بود. حقوقی چون برابری، آزادی، کرامت انسانی و حق مشارکت در سرنوشت خویش. این روز نه تنها روز بزرگداشت زنان، بلکه روزی برای یادآوری تاریخی از مقاومت در برابر تبعیض، سرکوب و نابرابری است.

در سال گذشته، زنان بلوچ نیز نشان دادند که دیگر نمی‌توان آنان را در قالب کلیشه‌های قدیمی و تحمیل‌شده محدود کرد. تحولات اخیر گواه آن است که زنان بلوچ بیش از هر زمان دیگری نسبت به حقوق خود آگاه شده‌اند و نقش فعال‌تری در مبارزات اجتماعی و سیاسی ایفا می‌کنند.

از اعتراضات خونین در غرب بلوچستان، جایی که زنان در دی‌ماه به خیابان‌ها آمدند و در کنار مردان علیه دیکتاتوری در ایران شعار دادند و حماسه گونیچ که زنان بلوچ با دستانی خالی در برابر نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ایران ایستادند، تا حضور زنان بلوچ در مجامع بین‌المللی از جمله سازمان ملل و پارلمان اروپا و سخنرانی‌های آنان درباره وضعیت مردم بلوچ، همگی نشانه‌ای از شکستن مرزهایی است که سال‌ها به زنان تحمیل شده بود.

در شرق بلوچستان نیز مبارزات مدنی به رهبری مهرنگ بلوچ که بیش از یکسال است به خاطر فعالیت‌های مدنی در زندان است، با تاکید بر حقوق انسانی، عدالت و کرامت و کاندید شدن وی برای جایزه صلح نوبل، نمونه‌ای از شکل‌گیری جنبشی است که زنان در آن نقش محوری دارند. در کنار این تلاش‌های مدنی، در عملیات هیروپ ۲، زنان برای نخستین بار در کنار مردان با هدف آنچه آزادی و حقوق مردم بلوچ می‌نامند، به مبارزه برخاسته‌اند و زنان نیز در این مسیر حضور و مشارکت داشته‌اند.

مجموعه این رویدادها نشان می‌دهد که زنان بلوچ دیگر صرفاً ناظران خاموش تحولات نیستند. آنان در حال شکستن کلیشه‌های دیرینه، آگاهی از حقوق خود و تلاش برای دستیابی به آزادی‌ها و برابری هستند.

هشتم مارس فرصتی است تا یادآوری کنیم که مبارزه برای حقوق زنان، بخشی جدایی‌ناپذیر از مبارزه برای عدالت و آزادی در هر جامعه‌ای است. صدای زنان بلوچ، مانند صدای بسیاری از زنان در سراسر جهان، امروز بلندتر از گذشته شنیده می‌شود؛ صدایی که خواهان برابری، کرامت و حق تعیین سرنوشت است.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan

برگزاری تظاهرات اعتراضی در استکهلم سوئد جهت تعطیل شدن سفارت رژیم جمهوری اسلامی ایران

برمش/ روز شنبه ۱۱ بهمن ماه ۱۴۰۴، تظاهرتی اعتراضی ‌در شهر استکهلم سوئد با حضور پرشمار نیروهای سیاسی، فعالان مدنی، تشکل‌های زنان، احزاب و نمایندگان ملیت‌های مختلف ایران برگزار شد. این تجمع در حمایت از اعتراضات سراسری مردم ایران و با خواست بستن سفارت جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت.

گفتنی است سازمان برمش صدای زنان بلوچستان در کنار دیگر نیروهای آزادی‌خواه، با حضور فعال خود همبستگی‌اش را با مبارزات مردم ایران، به‌ویژه زنان، اعلام کرد. این اکسیون بازتابی از اتحاد نیروهای مترقی و دموکرات در خارج از کشور علیه سرکوب، فقر، تبعیض و خشونت سیستماتیک جمهوری اسلامی ایران بود.

در این تظاهرات چهره‌های سیاسی و اجتماعی در سخنرانی‌های خود ضمن محکوم‌کردن سرکوب خونین معترضان، نقض گسترده حقوق بشر و کشتار مردم در ایران، از دولت سوئد درخواست شد تا سفارت جمهوری اسلامی ایران در این کشور بسته شود.

سازمان برمش همچنین با خانواده‌های جان‌باختگان خیزش‌های اخیر ابراز همدردی کرده و بر ضرورت تشدید مبارزه علیه جمهوری اسلامی ایران تأکید می‌کند.

در پایان، این تظاهرات بار دیگر نشان داد که همبستگی میان تشکل‌های زنان، احزاب سیاسی و نیروهای آزادی‌خواه، از جمله حزب مردم بلوچستان و سازمان برمش، نقش مهمی در تقویت صدای اعتراض مردم ایران در عرصه بین‌المللی دارد. سازمان برمش از دولت سوئد می‌خواهد با بایکوت سیاسی جمهوری اسلامی و بستن سفارت این رژیم، در کنار مردم ایران و زنان مبارز بایستد.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan

از الهه تا قربانی؛ تحلیلی بر قتل ساجده سندکزهی و فروپاشی ارزش‌های انسانی در بلوچستان

✍️ سانیا میربلوچ

برمش/ بامداد شنبه ۱۹ مهر ماه ۱۴۰۴، در روستای قاسم‌آباد خاش، ساجده سندکزهی، زن جوان ۲۰ ساله بلوچ و مادر دو کودک خردسال، با شلیک مستقیم همسرش به قتل رسید.
او نه قربانی یک لحظه خشم، بلکه قربانی نظامی از بی‌عدالتی، سکوت و باورهای تحریف‌شده شد؛ نظامی که در آن زن بلوچ از جایگاه «الهه خانواده» به «ملک مرد» تنزل یافته است.

در فرهنگ اصیل بلوچ، زن جایگاهی مقدس داشت. زن بلوچ نه تنها مادر و همسر، بلکه ستون شرافت و نماد تداوم قبیله بود. غیرت بلوچ، پاسداری از حرمت زن بود، نه سلطه بر او. هیچ جنگی بدون احترام به زن معنا نداشت، هیچ مردی بدون رضایت زن به بزرگی نمی‌رسید.

اما آنچه امروز در بلوچستان شاهدیم، نتیجه‌ی تحمیل اندیشه‌های مردسالار مذهبی و فقر ساختاری است، نه فرهنگ بلوچ. در دهه‌های اخیر، سلطه‌ی روحانیت مذهبی – چه در ساختار شیعه‌ی حاکم و چه در جریان‌های سنی سنتی – با تفسیرهای بسته و سیاسی از دین، مفهوم مردانگی را از «پناه و حمایت» به «مالکیت و کنترل» تغییر داده است.
مذهبِ آلوده به سیاست، از زن انسان ساخت، ولی حق حیات، تصمیم و کرامت را از او گرفت.

وقتی فقر و مذهب دست به دست هم می‌دهند

بلوچستان در دهه‌های اخیر، زیر فشار سنگین فقر و تبعیض له شده است. مردی که در جامعه بی‌قدرت است، در خانه با خشونت به دنبال بازسازی قدرت می‌گردد.
ساجده، در ۱۶ سالگی ازدواج کرد با مردی که پیش‌تر همسر دیگری را طلاق داده بود. چهار سال در سکوت، خشونت، تحقیر و ضرب و شتم زیست؛ تا آن شب که گفت:

«اگر مُردم، من را حلال کنید.»
و چند ساعت بعد، همان مرد با اسلحه به زندگی‌اش پایان داد.

قتل او تنها جنایت یک فرد نیست؛ نشانه‌ی بحران جمعی است که از بی‌پناهی زنان و نبود قانون و نهاد حمایتی ریشه می‌گیرد. زنی که کتک بخورد، جایی برای پناه ندارد. حتی اگر شکایت کند، باید دوباره به همان خانه‌ی خشونت برگردد.

بلوچستان گرفتار بحران سه وجهی شده:

۱. انحراف فرهنگی: فرهنگ بلوچ در اصل زن‌محور و عدالت‌خواه بود. اما در دهه‌های اخیر، با نفوذ تفکرات مذهبی مردسالار، معنای غیرت و مردانگی تحریف شد. زن از شریک زندگی به “دارایی” تبدیل شد.
۲. بحران اقتصادی: فقر، بیکاری و نبود امنیت روانی، خشونت را نهادینه کرده است.
۳. بحران دینی-سیاسی: وقتی دین ابزار قدرت شود، قربانی نخستش زن است. زن در منبرها به سکوت و اطاعت دعوت می‌شود، نه به زندگی و آگاهی.

نجات جامعه‌ی بلوچ در بازگشت به هویت اصیل خود است؛ فرهنگی که در آن زن «ناموس» نیست که پنهانش کنند، بلکه «انسان» است که باید در کنار مرد بایستد.
غیرت حقیقی، حفظ کرامت زن است نه کنترل او. مرد بلوچ باید دوباره معنای مردانگی را بیابد؛ مردی که تکیه‌گاه است، نه تهدید.

زنان بلوچ نیز باید بدانند که سکوت، زنجیر است. هر زنی که سکوت کند، راه را برای خشونت بعدی هموار می‌سازد. باید آموزش دید، آگاه شد، و از ترس عبور کرد.
بیداری زنان، تهدید نیست؛ احیای جامعه است.

قتل ساجده سندکزهی تنها یک فاجعه خانوادگی نیست؛ نشانه‌ی فروپاشی ارزش‌های انسانی در سایه‌ی فقر، سیاست مذهبی و بی‌عدالتی است.
اگر مردان بلوچ به هویت اصیل خود بازنگردند و زنان بلوچ به آگاهی نرسند، قربانی بعدی همین امروز میان ما قدم می‌زند.

ساجده مرد، اما صدای او باید زنده بماند.
نه به عنوان یادگار اندوه، بلکه به عنوان فریاد بیداری برای بلوچستان.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan

حضور بانُک “مهرنگ بلوچ” و سایر اعضای بازداشت‌شده سازمان بلوچ یکجهتی در دادگاه شهر کویته

برمش/ امروز شنبه ۱۱ مرداد ماه ۱۴۰۴، دکتر “مهرنگ بلوچ” رئیس سازمان همبستگی بلوچ (بلوچ یکجهتی) به همراه دیگر اعضای بازداشت‌شده این سازمان، در حالی تحت تدابیر شدید امنیتی در دادگاه ویژه‌ رسیدگی به جرائم تروریستی در کویته حاضر شدند که بیش از چهار ماه از بازداشت شماری از آنها می‌گذرد.

پیشتر در روز جمعه ۲۷ تیر ماه ۱۴۰۴، قاضی دادگاه، با درخواست پلیس برای تمدید بازداشت آنان موافقت کرده و دستور ادامه‌ بازداشت این فعالان را به مدت ۱۵ روز دیگر صادر کرده بود.

در جلسه پیشین دادگاه علاوه بر دکتر مهرنگ بلوچ، پنج فعال برجسته بلوچ از جمله “بیبرگ زهری”، “بیبو بلوچ”، “صبغت‌الله شاه‌، “عبدالغفار قمبرانی” و “گلزادی بلوچ” نیز در این دادگاه حضور داشتند. ریاست این جلسه بر عهده‌ قاضی “محمدعلی مبین” بوده است که با ادعای ادامه تحقیقات، این افراد را مجدداً به بازداشت پلیس تحویل داده است.

گفتنی است که از روز چهارشنبه ۲۵ تیر ماه ۱۴۰۴، خانواده‌های دکتر “مهرنگ بلوچ”، “بیبو بلوچ”، “صبغت‌الله شاه‌جی” و دیگر فعالان بازداشت‌شده بلوچ با برپایی خیمه‌ای اعتراضی در مقابل باشگاه خبرنگاران در شهر اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، خواستار آزادی بی‌قید و شرط عزیزان خود شدند که با گذشت دو هفته مسئولان حکومتی پاسخگو نشدند.

پیشتر در روز سه‌شنبه ۲۴ تیر ماه، سازمان عفو بین‌الملل با انتشار بیانیه‌ای فوری از مقامات پاکستانی خواست تا این شش فعال بلوچ را فوراً و بدون قید و شرط آزاد کنند. در این بیانیه تأکید شده بود که این افراد صرفاً به دلیل استفاده از حق آزادی بیان و تجمع مسالمت‌آمیز بازداشت شده‌اند و دولت پاکستان نباید با طرح اتهامات واهی، مدت بازداشت آن‌ها را به‌طور خودسرانه تمدید کند.

این هشدار در حالی صادر شده که صبح سه‌شنبه ۱۷ تیر ماه، پس از گذشت بیش از سه ماه از بازداشت این فعالان، آنان به‌طور ناگهانی از وضعیت بازداشت موقت تحت قانون ۳ MPO خارج و به دادگاه موسوم به ضدتروریسم (ATC) در شهر کویته منتقل شدند و این دادگاه نیز بدون ارائه هیچ‌گونه شواهد معتبر، دستور بازداشت ده‌روزه برای هر شش فعال صادر و آن‌ها را تحویل پلیس کویته داده بود.

بازداشت این فعالان، به دنبال تجمع گسترده مردم بلوچ در روز جمعه ۱ فروردین ۱۴۰۴ در شهر شال (کویته) صورت گرفت؛ اعتراضی مسالمت‌آمیز که در واکنش به بازداشت‌ها و ناپدیدسازی‌های قهری شهروندان بلوچ و دفن مخفیانه اجساد قربانیان توسط نهادهای امنیتی شکل گرفته بود، اما با یورش نظامیان پاکستان به خشونت کشیده شد و دست‌کم سه کشته، از جمله یک کودک ۱۲ ساله و چندین زخمی بر جای گذاشت.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan

تحلیل رسمی از کشتار شهروندان بلوچ در اصفهان و روند خشونت سیستماتیک علیه ملت بلوچ

برمش/ روز جمعه ۳ مرداد ماه ۱۴۰۴، حادثه تلخ کشته شدن یازده شهروند بلوچ در محورهای کویری استان اصفهان، بار دیگر مسئله برخورد خشونت‌بار و تبعیض‌آمیز نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران با مردم بلوچ را به صدر اخبار رساند. این رخداد در ادامه دهه‌ها سرکوب، اعدام، تبعیض سیستماتیک و قتل‌های میدانی علیه ملت بلوچ، نشان از شکل‌گیری الگویی منظم از خشونت ساختاری دارد که با اصول انسانی، قانونی و بین‌المللی در تضاد کامل قرار دارد.

۱. واقعیت حادثه اصفهان: مجازات بدون محاکمه در جریان این عملیات، یازده شهروند بلوچ، از جمله هشت نفر از یک خانواده، هدف حمله زمینی و هوایی نیروهای امنیتی قرار گرفتند. اسامی قربانیان همگی از یک طایفه و ساکن زاهدان گزارش شده‌اند. مقامات پلیس و رسانه‌های دولتی، قربانیان را “اشرار” و “قاچاقچیان” معرفی کرده‌اند، بدون آنکه هیچ سند قضایی، مدرک اثبات جرم یا روند دادرسی قانونی ارائه گردد. این رویکرد، شکل بارزی از مجازات پیش‌دستانه و فراقانونی است که مشروعیت خود را از برچسب‌زنی قومی می‌گیرد.

۲. روند تاریخی خشونت علیه بلوچ‌ها: کشتار اصفهان تنها بخشی از یک زنجیره بلند از قتل، اعدام و سرکوب گسترده ملت بلوچ است. از دهه ۶۰ (کشتار کلابید) تا جمعه خونین زاهدان در مهرماه ۱۴۰۱، شواهد فراوانی دال بر جنایات جمعی علیه بلوچ‌ها در مناطق روستایی و شهری ثبت شده است. روستاهایی که تمام مردانشان کشته یا ناپدید شده‌اند، خانواده‌هایی که نسل‌کشی شده‌اند و کودکانی که در سایه گلوله و قناسه به جای نان و کتاب رشد یافته‌اند.

۳. ابزار مشروع‌سازی سرکوب: اتهام مواد مخدر و شرارت در بیشتر موارد، جمهوری اسلامی ایران برای توجیه کشتار بلوچ‌ها به اتهام‌هایی چون قاچاق مواد مخدر یا عضویت در گروه‌های مسلح متوسل می‌شود. این اتهام‌ها بدون طی مراحل قضایی و صرفاً بر اساس عملیات‌های نظامی انجام می‌شود. این شیوه، نه تنها غیرقانونی و ضدحقوق بشری است، بلکه زمینه‌ساز حذف سیستماتیک یک ملت از عرصه اجتماعی، سیاسی و اقتصادی کشور است.

۴. پیامدهای انسانی و اجتماعی: افزایش زنان بی‌سرپرست و کودکان یتیم در نتیجه کشته شدن سرپرستان خانواده‌ها.

فروپاشی ساختارهای سنتی و معیشتی در جامعه بلوچ.

عمیق‌تر شدن شکاف ملی و کاهش اعتماد عمومی به حکومت.

۵. بر اساس شواهد موجود، این اقدامات مصداق نسل‌کشی سیستماتیک است:

هدف‌گیری ملتی مشخص (بلوچ‌ها)

کشتار جمعی بدون محاکمه

اعمال فشارهای اقتصادی، آموزشی و بهداشتی

تبعید و سلب هویت قربانیان

۶. درخواست برای ورود نهادهای بین‌المللی: ما از سازمان ملل متحد، گزارشگر ویژه حقوق بشر، سازمان عفو بین‌الملل و دیگر نهادهای حقوق بشری می‌خواهیم که:

نسبت به تشکیل کمیته حقیقت‌یاب مستقل در مورد کشتارهای بلوچستان اقدام کنند.

فرماندهان و مقامات نظامی دخیل در این جنایات را تحریم و مورد پیگرد بین‌المللی قرار دهند.

جمهوری اسلامی ایران را ملزم به پاسخگویی شفاف، مستند و مستدل در خصوص کشته‌شدگان نمایند.

۷. نتیجه‌گیری: خشونت علیه مردم بلوچ تنها یک مسئله برای ملتی مشخص نیست؛ تهدیدی است برای اخلاق، انسانیت و عدالت برای کل ملت ها در ایران. اگر امروز در برابر این کشتارها سکوت شود، فردا قربانیان دیگری از میان سایر ملت ها و طبقات جامعه خواهند بود. سکوت در برابر نسل‌کشی، همدستی با آن است.

ملت بلوچ همچنان ایستاده است؛ اما این ایستادگی نیازمند حمایت مشترک ایرانیان و وجدان جهانی است. پایان این خشونت، نه با گلوله، بلکه با اتحاد، عدالت و حقیقت خواهد بود.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan

قتل‌های ناموسی در بلوچستان؛ جنایت، قبیله، قدرت

✍️سانیا میربلوچ

برمش/ در شرق بلوچستان، قتل یک زوج جوان به بهانه «ناموس» با فریب و دعوت به پذیرش ازدواج، سپس کشاندن آنها به بیابان و تیرباران، نشان می‌دهد که خشونت علیه زنان و عشق، همچنان به مثابه ابزار کنترلی ساختار قبیله‌ای استفاده می‌شود. این قتل تنها یک حادثه نیست؛ یک پالس هشدار است از یک سیستم ارزش‌گذاری که خون و غیرت را مهم‌تر از جان انسان می‌داند.

بلوچستان در دهه‌های اخیر صحنه نابرابری‌های سیستماتیک، فقر گسترده، بازداشت‌های فراقانونی و ناپدیدسازی‌های قهری توسط رژیم های ایران و پاکستان بوده است. اما قدرت محلی نیز در بسیاری از مناطق به‌دست سرداران و شیوخ قبیله‌ای است که بقای خود را در کنترل زنان، روابط عاشقانه و حفظ سنت‌های سرکوبگر می‌بینند.

قتل‌های ناموسی، قدرت قبیله را تثبیت می‌کند، چون پیام می‌دهد که هیچ عاشقی حق انتخاب ندارد و زنان فقط در چارچوب قبیله و تصمیم مردان حق حیات دارند.

امروز جنبش‌های ضدتبعیض بلوچ تحت رهبری فعالانی چون دکتر مهرنگ علیه ناپدیدسازی قهری و تبعیض دولتی فعالیت می‌کنند. اما اگر این جامعه همزمان در برابر قتل زنان و عاشقان سکوت کند، این مبارزه ناقص و متناقض خواهد ماند.

چگونه می‌توان از آزادی بلوچ سخن گفت، وقتی زنان بلوچ در خانه و طایفه در ترس از کشته شدن به جرم دوست داشتن زندگی می‌کنند؟
چگونه می‌توان از عدالت برای ناپدیدشدگان قهری سخن گفت وقتی سکوت در برابر قتل دختران و پسران عاشق، به نام غیرت، ادامه دارد؟

زنان بلوچ در حال حاضر در بدترین وضعیت تاریخی خود از نظر حق تحصیل، حق انتخاب همسر و حق مشارکت اجتماعی قرار دارند. آمارهای محلی و گزارش‌های دیده‌بان حقوق بشر نشان می‌دهد:

دختران در بلوچستان بالاترین نرخ ترک تحصیل را دارند.

ازدواج اجباری و قتل‌های ناموسی در این منطقه شایع است.

زنان فعال بلوچ در خطر بازداشت، شکنجه و ترور هستند.

جنبش زن زندگی آزادی در بلوچستان شرقی، به دلیل پیوند با مبارزات ضددولتی، با سرکوب سنگین مواجه شده است.

ادبیات شفاهی بلوچ پر از داستان‌های عاشقانه مانند «هانی و شیمرید» است؛ داستان‌هایی که در آنها زن و مرد برای عشق و وفاداری می‌جنگند، حتی در برابر قدرت قبیله. این میراث امروز در تضاد کامل با سنت‌های خونین قتل به نام ناموس قرار دارد. آثار بجامانده و کشف شده در تمدن مهرگره نشان از قداست زنان و مادران که به مانند الهه تقدس داشته و پرستیده می شدند.

قتل‌های ناموسی دشمنی با ادبیات و هویت واقعی بلوچ است، نه حفاظت از آن. قبیله‌ای که امروز زنان و جوانان عاشق را به گلوله می‌بندد، همان قبیله‌ای است که فردا آرمان آزادی را هم خواهد کشت.

ترس و خودسانسوری نسل جوان: ترس از کشته شدن به دلیل عشق، امید به آینده را از بین می‌برد.

تقویت کنترل قبیله: مردسالاری قبیله‌ای مشروعیت بیشتری می‌گیرد.

دوقطبی جامعه: نسل جوانی که در شبکه‌های اجتماعی خواستار آزادی است، با ساختاری مواجه می‌شود که با گلوله پاسخ می‌دهد.

ضربه به جنبش ضدتبعیض: جامعه‌ای که در درون خود آزاد نیست، در برابر تبعیض بیرونی نیز ناتوان می‌ماند.

✅ جرئت به‌هم‌زدن سنت‌های پوسیده: فعالان بلوچ باید قتل‌های ناموسی را مانند ربایش‌ها و ناپدیدسازی‌های قهری یک مسئله مرکزی بدانند.

✅ آگاهی‌بخشی و مستندسازی: رسانه‌های بلوچ باید نام قربانیان و جزئیات این جنایات را منتشر کنند تا سکوت قبیله شکسته شود.

✅ پیوستن فعالانه زنان به مبارزه: جنبش ضدتبعیض بدون محوریت زنان ناقص است.

✅ حمایت از عاشقانه‌های نسل جدید: نسل جوان حق دارد عاشق شود، زندگی کند و انتخاب کند؛ اگر این حق را ندهیم، آینده بلوچ نیز کشته خواهد شد.

قتل‌های ناموسی در بلوچستان، قتل جامعه و امید است.
جامعه بلوچ نمی‌تواند به سمت آزادی و عدالت حرکت کند اگر هنوز زنان و مردان جوانش به جرم عشق ورزیدن در بیابان کشته می‌شوند.
این قتل‌ها باید محور اعتراضات و گفت‌وگوها قرار بگیرند، زیرا عدالت بیرونی بدون آزادی درونی، تنها یک شعار خواهد بود.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan

یورش نیروهای امنیتی پاکستان به منزل دکتر سابحه بلوچ، فعال حقوق بشر بلوچ

برمش/ روز شنبه ۲۱ تیر ماه ۱۴۰۴، نیروهای سپاه مرزی پاکستان (FC)، بدون ارائه هرگونه حکم قضایی به خانه‌ دکتر سابحه بلوچ، فعال شناخته‌شده حقوق بشر در بلوچستان، یورش بردند.

گفتنی است این حمله در منطقه زاهری صورت گرفته و طی آن، اعضای خانواده مورد اذیت، تهدید و تفتیش قرار گرفته‌اند. دکتر سابحه بلوچ، که در کنار فعالیت‌های پزشکی، از فعالان برجسته‌ی حقوق بشر و عضو پیشین رهبری سازمان دانشجویی بلوچ (BYC) است، در هفته‌های اخیر پیگیر وضعیت پدر ناپدیدشده‌اش بوده است. پدر او بیش از سه ماه پیش توسط نیروهای امنیتی ناپدید شده و از سرنوشت او تاکنون اطلاعی در دست نیست.

فعالان بلوچ این اقدام را بخشی از فشار و آزار سیستماتیک علیه خانواده‌های کسانی می‌دانند که درباره ناپدیدشدگان اجباری در بلوچستان اطلاع‌رسانی و اعتراض می‌کنند.

سمی دین بلوچ، یکی از فعالان حقوق بشر، در واکنش به این یورش نوشت: «تنها جرم او این است که پدر دکتر سابحه بلوچ بوده است. و جرم سابحه بلوچ این است که حقیقت را بیان می‌کند.»

در پی این اتفاق، کاربران شبکه‌های اجتماعی و فعالان بین‌المللی خواستار توجه فوری نهادهای حقوق بشری و بین‌المللی به وضعیت دکتر بلوچ و خانواده‌اش شده‌اند.

#برمش_صدای_زنان_بلوچستان

Bramsh-Balochistan woman’s voice

تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:

وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan