مات ءُ پات باید اِنت چُکّ ءَ وت باوری بدیئنت کہ پہ بلوچی زبان ءَ ھبر بکنت داں اِداں کہ چُکّان ءَ سوج بدیئنت، دری چُکّاں گوں گوازی یے وھدا ھم بلوچی ھبر بکننت ءُ وتی زبان ءُ دود ئے سرا پھر ببند اَنت.
بیھال مکنیت کہ نود سال ءَ بُرز اِنت کہ پہ مئی پجّار ئے نزور کنگ ءَ بُن مالئے مُچّی ءَ ھور ما را اے باور دیگ بوتگ کہ آریایی زات ءُ پُشت، چہ سجّهیں زاتان ءُ پارسی زبان چہ سجّهیں زباناں بُرزتر اَنت. باید اِنت وتی راج دپتر ءُ دود ءِ باراوا چُکّاناں سرپد ئے بدئیں.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برگزاری نشست «ایران، زبانهای مادری و حقوق بشر، گفتگوی بین هویتی و حقوق بشر» به مناسبت روز جهانی زبان مادری در برلین
برمش/ روز جمعه ۱ اسفند ماه ۱۴۰۴، به همت پلتفرم اروپایی آذربایجانیهای ایران-برلین نشستی به مناسبت روز جهانی زبان مادری با عنوان «ایران، زبانهای مادری، گفتوگوی بینهویتی و حقوق بشر» برگزار شد.
در این برنامه، دکتر اصغر شیرازی، یوسف عزیزی بنیطرف، دکتر رشید کورمانج، ملک زینالدینی و اورال حاتمی به عنوان سخنران حضور داشتند.
در این جلسه اعضای سازمان برمش و حزب مردم بلوچستان نیز حضور داشتند. گزیدهای از سخنان آقای ملک زینالدینی، مسئول کمیته فرهنگی حزب مردم بلوچستان:
زبان مادری ریشه هویت هر انسان است. تجربه کشورهایی مانند ایتالیا، هند و کانادا نشان میدهد که سرکوب زبانی به تنش اجتماعی و آسیب فرهنگی میانجامد، اما به رسمیت شناختن تنوع زبانی میتواند به ثبات، توسعه و همبستگی ملی کمک کند.
در منطقه تیرول جنوبی در شمال ایتالیا، که مرکز آن شهر بلزانو است، جمعیت زیادی آلمانیزبان زندگی میکند. در دوره حکومت فاشیستی بنیتو موسولینی، سیاست «ایتالیاییسازی» اجرا شد. استفاده از زبان آلمانی در مدارس و ادارهها محدود یا ممنوع شد و تلاش شد هویت زبانی مردم منطقه تضعیف شود.
نتیجه این سیاستها، نارضایتی گسترده، تنشهای سیاسی و بیثباتی اجتماعی بود. اما پس از جنگ جهانی دوم، دولت ایتالیا رویکرد خود را تغییر داد. هر دو زبان ایتالیایی و آلمانی رسمیت یافتند و نظام آموزشی دوزبانه از مقطع ابتدایی تا دانشگاه شکل گرفت. امروز تیرول جنوبی یکی از باثباتترین و توسعهیافتهترین مناطق ایتالیاست. تجربه این منطقه نشان داد که سرکوب زبان مادری به بیثباتی میانجامد، اما به رسمیت شناختن آن، زمینه همزیستی و توسعه را فراهم میکند.
داشتن یک یا چند زبان مشترک اهمیت دارد. اما این موضوع با تقویت زبانهای مادری در تضاد نیست. پژوهشهای آموزشی ثابت کرده است که تقویت زبان اول، یادگیری زبان دوم را تسهیل میکند. یعنی دانشآموزی که پایه زبانی محکمی در زبان مادری دارد، زبان مشترک کشور را نیز بهتر میآموزد.
در شرایط امروز، میدانیم که نگاههای مرکزگرا هنوز حقوق زبانی ملتهای غیر فارس را اصلا به رسمیت نمیشناسند و آموزش به زبان مادری طی یک قرن اخیر جایگاهی در نظام آموزشی ایران نداشته است و دولتهای مرکزگرا با فعالین زبان مادری همچون مجرمان برخورد کرده و آنان را به زندان افکنده است. مقوله زبان مادری تنها یک مسئله آموزشی نیست؛ بلکه مقدمهای برای عدالت و برابری در میان شهروندی است. مقوله زبان مادری تنها یک مسئله آموزشی نیست؛ بلکه مقدمهای برای عدالت و برابری در میان شهروندی است.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
سکوت، انزواست؛ اطلاعرسانی، نخستین گام برای حفاظت از حقوق بازداشتشدگان بلوچستان
برمش/ از خانوادههایی که فرزند یا یکی از نزدیکانشان در بلوچستان بازداشت شده است، یک درخواست انسانی و روشن داریم: سکوت نکنید و اطلاعرسانی کنید. نام، زمان بازداشت، محل احتمالی نگهداری و هر اطلاعاتی که در اختیار دارید را با رسانهها و نهادهای مستقل در میان بگذارید. بیخبری، بازداشتشده را در انزوا قرار میدهد، اما انتشار خبر میتواند او را از سایه بیرون بیاورد و در معرض توجه افکار عمومی قرار دهد.
میدانیم که در بسیاری از موارد، خانوادهها با فشار، تهدید یا وعدههایی مانند آزادی قریبالوقوع روبهرو میشوند و به آنها گفته میشود اگر اطلاعرسانی نکنند، مشکل سریعتر حل خواهد شد. اما تجربههای متعدد نشان داده که سکوت الزاماً به آزادی سریعتر منجر نمیشود و گاهی فقط زمان را از بین میبرد. وقتی موضوع علنی میشود، هزینه هرگونه بدرفتاری یا نقض حقوق افزایش پیدا میکند و امکان پیگیری حقوقی و رسانهای بیشتر میشود.
اطلاعرسانی فقط به معنای شکستن سکوت نیست؛ به معنای ثبت حقیقت است. هر خبر، هر سند، هر تاریخ و هر نامی که منتشر میشود، میتواند بعدها بهعنوان مدرک باقی بماند. این مستندسازی میتواند نقش افرادی را که در نقض حقوق یک بازداشتشده دخیل بودهاند روشن کند و زمینه پاسخگویی و رسیدگی عادلانه را در آینده فراهم سازد. هیچ حقی بدون ثبت و پیگیری پایدار نمیماند، و هیچ نقضی با گذر زمان بهخودیخود از میان نمیرود.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برمش/ روز چهارشنبه ۲۹ بهمنماه ۱۴۰۴، یک زن ۳۰ ساله در شهرستان کهنوج در پی یک مشاجره خانوادگی و با شلیک سلاح گرم به قتل رسید. این حادثه در حالی رخ داد که ضارب پس از تیراندازی، خود را به مقامات نظامی و قضایی معرفی کرده است.
هویت زن بلوچ کشتهشده، «فاطمه خانچه»، معروف به دیجی رها، حدودا ۳۰ ساله و ساکن کهنوج و هویت فرد بازداشتشده که همسر فاطمه میباشد «حسین ناوکی»، اهل روستای «دِهپیش» و ساکن شهر کهنوج توسط رسانک احراز شده که دارای دو فرزند میباشند.
گفتنی است فاطمه که به فعالیتهای هنری در زمینه موسیقی مشغول بوده به دلیل بروز مشکلات خانوادگی و در پی یک مشاجره لفظی هدف دو گلوله کلت کمری از سوی ضارب قرار گرفته و جان خود را از دست داده است. ضارب نیز پس از این اقدام و به دلیل «عذاب وجدان و پشیمانی» به صورت خودمعرف به کلانتری مراجعه کرده و خود را تحویل مقامات نظامی و قضایی داده است.
لازم به ذکر است «محسن دهقان»، دادستان عمومی و انقلاب کهنوج اعلام کرده بود که پس از گزارش وقوع این قتل، موضوع به سرعت در دستور کار پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی این شهرستان قرار گرفت و اظهار داشت که در بررسیهای اولیه مشخص شد ضارب پس از ارتکاب جرم از محل متواری شده است.
دهقان افزوده است: «مأموران پلیس آگاهی با انجام اقدامات تخصصی و رصدهای اطلاعاتی موفق شدند مخفیگاه متهم را در کمتر از دو ساعت شناسایی کرده و در عملیاتی غافلگیرانه در شامگاه همان روز او را دستگیر کنند.» به گفته دادستان کهنوج، متهم در بازجوییها به ارتکاب قتل اعتراف کرده و تحقیقات برای روشن شدن انگیزه این جنایت ادامه دارد.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برمش/ در جریان خیزش سراسری دیماه ۱۴۰۴، دختران جوان و زنان بلوچ در خیابانهای شهرهای مختلف بلوچستان حضوری پررنگ و شجاعانه داشتند. آنان با سردادن شعارهای اعتراضی، نشان دادند که زنان بلوچ حتی در شرایط فضای امنیتی شدید و سرکوبگر، نقش تعیینکنندهای در مسیر اجتماعی و سیاسی منطقه ایفا میکنند.
در جریان این خیزش، مرضیه کمالی (بامری)، دانشجوی ۲۳ ساله اهل عنبرآباد و دانشجوی دانشگاه آزاد کرمان، در کرمان کشته شد. منابع محلی و سازمان حقوق بشری برمش گزارش دادهاند که او هدف گلوله نیروهای امنیتی قرار گرفت و پیکرش با محدودیت شدید اطلاعرسانی در زادگاهش دفن شد. این حادثه تلخ، ابعاد جدی نقض حقوق زنان و حق حیات را نشان میدهد.
همزمان، شماری دیگر از زنان بلوچ نیز بازداشت شدهاند، از جمله مارال شیرانی، فاطمه شیرانی و رویا رئیسی.
سازمان برمش با تأکید بر حقوق قانونی بازداشتشدگان، خواستار شفافیت کامل و رسیدگی فوری به وضعیت آنان شده است. این سازمان وضعیت بازداشتشدگان زن را بهعنوان بخشی از حقوق بشر و عدالت اجتماعی پیگیری میکند و بر ضرورت اطلاعرسانی دقیق و حمایت از بازداشتشدگان تأکید دارد.
این رویدادها نشان میدهد که آینده بلوچستان بدون مشارکت فعال و برابر زنان و مردان محقق نمیشود. حضور زنان در خیابانها و دفاع از حقوق خود، نماد شجاعت و نقشی کلیدی در شکلدهی مسیر توسعه، عدالت اجتماعی و امنیت جمعی است.
شجاعت زنان بلوچ در دیماه هم الهامبخش است و هم هشداری جدی برای تحقق عدالت و شفافیت، جامعه باید از توانمندی و مشارکت زنان و مردان به طور برابر بهره گیرد و وضعیت بازداشتشدگان هرچه سریعتر روشن شود.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
پخش شعار «مرگ بر خامنهای» در راهپیمایی ۲۲ بهمن از شبکه هامون و مساجد جمهوری اسلامی ایران
برمش/ این روزها حاکمیت تلاش میکند در روزهای پیش و پس از ۲۲ بهمن با برگزاری مراسم و پخش گزارشهای پرزرقوبرق، تصویری پرافتخار و منسجم از خود ارائه دهد و رسانههای رسمی، گزارشگران، مجریان و شعاردهندگان همه بسیج میشوند تا روایتی از «وحدت» و «حمایت عمومی» بسازند.
اما واقعیت اجتماعی چیز دیگری را نشان میدهد. حتی در همین فضاهای کاملاً کنترلشده، گاهی صداهایی شنیده میشود که با روایت رسمی همخوانی ندارد. شعارهایی که قرار است در مدح رهبر سر داده شود، ناگهان رنگ و بوی اعتراض میگیرد. این لغزشهای کلامی و شعارهای ناخواسته را میتوان نشانهای از فشار افکار عمومی دانست؛ فشاری که آنقدر گسترده شده که حتی برخی از افرادی که بهنوعی برای ساختار رسمی کار میکنند نیز از آن تأثیر میپذیرند.
وقتی کسانی که معیشتشان به همین ساختار گره خورده، در بیان رسمی خود دچار تزلزل میشوند یا شعارهایی برخلاف انتظار بر زبان میآورند، این مسئله پیام روشنی دارد: نارضایتی دیگر محدود به یک قشر یا گروه خاص نیست. دامنهی آن چنان گسترده شده که حتی در لایههای وابسته به حکومت نیز بازتاب پیدا کرده است.
این رخدادها، فارغ از هر تحلیل سیاسی، نشان میدهد که شکاف میان روایت رسمی و احساسات بخشی از جامعه عمیقتر از آن چیزی است که در قاب تلویزیون دیده میشود.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برمش/ امروز یکشنبه ۱۹ بهمنماه ۱۴۰۴، مصطفی نیلی، وکیل دادگستری از محکومیت نرگس محمدی، موکل زندانی خود به بیش از هفت سال زندان خبر داد.
وکیل نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح در حساب کاربری خود در شبکه ایکس نوشت، موکلش به اتهام “اجتماع و تبانی” به شش سال حبس و از بابت “فعالیت تبلیغی” به یک سال و نیم حبس و به عنوان مجازات تکمیلی به دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال تبعید به شهرستان خوسف محکوم شده است.
به گفته او، خانم محمدی که سه روز پیش به دلیل وضعیت بد جسمانی به بیمارستان منتقل شده بود مجددا به بازداشتگاه بازگردانده شده است.
نیلی هشدار داد که ادامه نگهداری موکلش در بازداشتگاه امنیتی خلاف قانون است و او باید به زندان منتقل شود.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
رویاهایی ناتمام؛ کودکان جانباخته و خانوادههایی که تنها ماندند
برمش/ بر اساس گزارش شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان، شمار دانشآموزان جانباخته در اعتراضات دیماه از مرز ۱۶۰ نفر گذشته و اسامی دستکم ۱۶۳ کودک و نوجوان تاکنون شناسایی و منتشر شده است.
آمارها سرد و بیروحاند، اما پشت هر عدد، کودکی بوده با رویاهای ناتمام و این یعنی خاموش شدن صدای خنده و امیدِ چندین کلاس درس کامل و کودکانی که به جای نشستن پشت نیمکت مدرسه، با گلوله پاسخ «عدالتخواهی» خود را گرفتند.
در سوی دیگر این فاجعه، خانوادههایی ایستادهاند که با داغی جبرانناپذیر تنها ماندهاند. پدران و مادرانی که هر روز با اتاقهای خالی، کیفهای مدرسه آویزان و لباسهایی که دیگر پوشیده نمیشوند، زندگی میکنند. خانوادههایی که نهتنها عزیزانشان را از دست دادهاند، بلکه بسیاریشان با زخم، بازداشت و تهدید نیز روبهرو بودهاند؛
ابعاد این فاجعه اما فراتر از کودکان جانباخته است. بسیاری از کودکان نیز در پی کشته شدن والدینشان، یتیم وبیسرپرست شدند و در جامعهای که با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم میکند، بی امید و بی پناه رها شدهاند. کودکانی که سرنوشتشان با خون والدینشان تلخ و اندوهگین به رشته تحریر درآمد.
این ارقام، روایت یک سرکوب سازمانیافتهاند؛ روایتی که در آن، یک نسل از کودکان توسط گلوله های حنگی رژیم جمهوری اسلامی ایران خاموش گشتند وآینده نسلی دیگر از آنان قربانی شد. ثبت، مستندسازی و بازگویی این حقیقت، گامی ضروری برای دادخواهی و جلوگیری از تکرار چنین جنایتی است.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برمش/ روز چهارشنبه ۱۵ بهمنماه ۱۴۰۴، یک کودک خردسال بلوچ در روستای بل منطقه ریمدان از توابع شهرستان دشتیاری، جان خود را بر اثر غرق شدن در یک هوٹگ واقع در پشت منزل مسکونیشان، از دست داد.
هویت این کودک «همره گرگیج» یکونیم ساله، فرزند غلاماکبر و اهل روستای بلریمدان از توابع دشتیاری عنوان شده است.
بر اساس این گزارش، این کودک هنگام حضور در اطراف خانه، به داخل گودال آب سقوط کرده و در پی آن غرق شده و جان خود را از دست داده است.
گفتنی است هوٹگ (هوتگ) به گودال آبی گفته می شود که یا بصورت طبیعی و یا به دست بشر بوجود آمده و مردم از آب باران که در داخل آن جمع میشود، استفاده می کنند.
لازم به ذکر است که بسیاری از مناطقی مانند دشتیاری و کنرک از شبکه آبرسانی و لوله کشی محروم هستند و مردم با استفاده از آب جمع شده در این هوتگ ها آب مصرفی خود را تهیه میکنند.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
“فرزندم کجایی؟” سوگِ بیپایان مادران بلوچستان و ایران
برمش/ در دومین سالگرد شهادت سپهر شیرانی، دلهای ما بار دیگر به سوگ مینشیند؛ سوگی که تنها نامها را در بر نمیگیرد، بلکه ریشه در خاکی دارد که سالهاست آغشته به داغ و اندوه است. بلوچستان و ایران، سرزمین مادران سینهسوختهای است که فرزندانشان به دست نیروهای رژیم جمهوری اسلامی ایران از آنان گرفته شد؛ مادرانی که هر کدام روایتی از درد، صبوری و اشک دارند.
از مادرانی چون صنوبر، که در جمعهی خونین زاهدان داغدار شدند، تا تصاویر جانسوز عزاداری مادر حذیفه اوستاخ (زرگر) که دل هر انسانی را میلرزاند. و پدری که با رنجی جانکاه، پیکر بیجان پسرش را در میان کشتهشدگان با فریاد «سپهر بابا کجایی؟» می جوید.
فرزندم کجایی، پرسشی است که مخاطب آن عدالت، انسانیت و وجدان جهان است.
این روزها ایران و بلوچستان در سوگ فرزندانش نشسته است؛ در ماتم خون انسانهای بیگناهی که به ناحق ریخته شد و مادرانی که تا ابد بار سنگین فقدان فرزند را بر دوش خواهند کشید. زخمی که نه با زمان التیام مییابد، نه باشک مرهم آن است و نه با سکوت فراموش میشود.
سازمان برمش خود را همدرد تمام پدران و مادرانی میداند که عزیزانشان به دست رژیم جمهوری اسلامی ایران کشته شدند و در کنار آنان، یاد جانباختگان را زنده نگه میدارد، با این امید که حقیقت، هرچند دیر، اما روزی راه خود را خواهد یافت و دادخواهی، به صدایی خاموشنشدنی بدل خواهد شد.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
