دوم مارس دود و ربیدگی روچ یا همان روز جهانی فرهنگ بلوچ
برمش/ امروز دوشنبه ۲ مارس ۲۰۲۶ مصادف است با دود و ربیدگی روچ و در کشورهای مختلف جهان مانند پاکستان، افغانستان و در برخی از کشورهای عربی، افریقایی و اروپایی و همچنین ایران جشن گرفته می شود.
لازم به ذکر است که این روز هر ساله در ایران بدون ذکر نام توسط مردم بلوچ گرامی داشته می شود.
گفتنی است در دوم مارچ سال ۲۰۱۰، در دانشگاه خضدار واقع در شرق بلوچستان، سازمان دانشجویان بلوچ آزاد یا همان BSO AZAD همایشی جهت معرفی فرهنگ بلوچ برگزار کردند اما رژیم جمهوری اسلامی پاکستان این همایش معمولی را یک تهدید امنیتی دانست و بدان حمله برد که در جریان این حمله دو دانشجوی بلوچ به نامهای جنید بلوچ و سکندر بلوچ کشته و دستکم ۳۵ نفر دیگر مجروح شدند.
پس از این حادثه ناگوار شراره های در دل بلوچهای سراسر جهان به وجود آمد تا راه سازمان دانشجویان آزاد BSO AZAD را ادامه دهند و از آن پس این روز به عنوان “بلۆچئے دۆد و رَبێدگ” نامگذاری شد.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
افزایش تعداد دانش آموز کشته و مجروح در پی حملات هوایی در میناب به ۱۷۷ نفر
برمش/ امروز شنبه ۹ اسفند ماه ۱۴۰۴، رسانههای جمهوری اسلامی ایران، از کشته شدن دستکم ۸۵ دانشآموز و مجروح شدن ۹۲ نفر دیگر در پی انفجار در یک مدرسه دخترانه در شهر میناب خبر دادند. یک مقام استانداری در هرمزگان اعلام کرده است که این دانشآموزان در جریان حمله نظامی آمریکا و اسرائیل کشته شدهاند. به گفته این مقام، انفجار در یک مدرسه دخترانه رخ داده است.
همچنین فرماندار ویژه میناب این خبر را تأیید کرده و معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار هرمزگان پیشتر اعلام کرده بود که یک مدرسه دخترانه «هدف مستقیم» حمله قرار گرفته و در آن حمله پنج دانشآموز جان باختهاند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، این نخستین خبر رسمی از کشته شدن غیرنظامیان در ایران در جریان عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل عنوان شده است. با این حال، منابع رسمی تأکید کردهاند که آمار اعلامشده قطعی نیست و احتمال افزایش شمار قربانیان وجود دارد.
جزئیات بیشتری درباره ابعاد حادثه، هویت قربانیان و وضعیت سایر مجروحان تاکنون منتشر نشده است.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
رسانههای حکومتی از کشته و مجروحشدن ۱۱۷ دانشآموز در پی حملات هوایی در میناب خبر دادند
برمش/ امروز شنبه ۹ اسفند ماه ۱۴۰۴، رسانههای جمهوری اسلامی ایران، از کشته شدن ۵۷ دانشآموز و مجروح شدن ۶۰ نفر دیگر در پی انفجار و گیر کردن ۵۳ نفر در زیر آوار در یک مدرسه دخترانه در شهر میناب خبر دادند. یک مقام استانداری در هرمزگان اعلام کرده است که این دانشآموزان در جریان حمله نظامی آمریکا و اسرائیل کشته شدهاند. به گفته این مقام، انفجار در یک مدرسه دخترانه رخ داده است.
همچنین فرماندار ویژه میناب این خبر را تأیید کرده و معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار هرمزگان پیشتر اعلام کرده بود که یک مدرسه دخترانه «هدف مستقیم» حمله قرار گرفته و در آن حمله پنج دانشآموز جان باختهاند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، این نخستین خبر رسمی از کشته شدن غیرنظامیان در ایران در جریان عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل عنوان شده است. با این حال، منابع رسمی تأکید کردهاند که آمار اعلامشده قطعی نیست و احتمال افزایش شمار قربانیان وجود دارد.
جزئیات بیشتری درباره ابعاد حادثه، هویت قربانیان و وضعیت سایر مجروحان تاکنون منتشر نشده است.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برمش/ امروز جمعه ۹ اسفند ماه ۱۴۰۴، آمریکا و اسرائیل حملاتی را علیه ایران آغاز کردند.
بر اساس گزارش شاهدان، ستونهای دود بر فراز شهرهای مختلف ایران و از جمله چابهار، کنارک، مهرستان، جاسک، لاشار، میناب و زاهدان دیده شده و صدای چندین انفجار نیز به گوش رسیده است.
این حمله در شرایطی انجام شده که ایالات متحده ناوگان بزرگی از جنگندهها و کشتیهای جنگی خود را در منطقه مستقر کرده است.
در سوی مقابل نیز ایران اهدافی را در کشورهای اسرائیل، عمان، امارات، قطر، بحرین و کویت را مورد حملات موشکی خود قرار داده است.
در اسرائیل نیز وضعیت هشدار اعلام شد و آژیرهای خطر به صدا درآمد.
مقامات جمهوری اسلامی ایران و ارتش اسرائیل به شهروندان هشدار دادهاند که «برای احتمال حمله موشکی» آماده باشند و از مردم خواسته شده در نزدیکی پناهگاهها و فضاهای امن باقی بمانند.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
۴۶ روز بازداشت در ابهام؛ رویا، پریسا و هستی کجای این عدالت ایستادهاند؟
برمش/ با گذشت ۴۶ روز از بازداشت رویا رئیسی، پریسا صدیقی و هستی پاکزاد، همچنان هیچ اطلاعرسانی رسمی درباره وضعیت پرونده، محل نگهداری یا اتهامات احتمالی آنان منتشر نشده است. این سه شهروند در تاریخ ۱۸ دیماه بازداشت شدند؛ هستی پاکزاد ۱۸ ساله در زاهدان، و رویا رئیسی و پریسا صدیقی (مادر ۲۶ ساله) در چابهار. از آن زمان تاکنون، با وجود پیگیریهای مکرر خانوادهها، مقامهای مسئول پاسخ شفافی ارائه ندادهاند و جزئیاتی نظیر دسترسی به وکیل یا امکان تماس با خانواده در هالهای از ابهام باقی مانده است.
استمرار این وضعیت، پرونده این سه زن را از یک بازداشت موقت به وضعیتی فرسایشی و نامعلوم تبدیل کرده که با اصول دادرسی عادلانه و قوانین داخلی همخوانی ندارد. مطابق قانون، بازداشتشدگان باید از حق اطلاع خانواده از محل نگهداری و شرایط سلامت برخوردار باشند، اما تداوم بیخبری مطلق، نگرانیها را درباره سلامت جسمی و روانی آنان، بهویژه وضعیت فرزند خردسال پریسا و والدین پیر رویا، به اوج رسانده است.
شفافیت در اعلام محل نگهداری، تفهیم اتهام رسمی و دسترسی فوری به وکیل منتخب، حداقل مطالبات حقوقی در این پرونده محسوب میشود. در غیاب این موارد، مسئولیت هرگونه آسیب احتمالی به این سه شهروند مستقیماً متوجه نهادهای مسئول خواهد بود. امروز، با گذشت بیش از یک ماه و نیم از بازداشت، ابعاد انسانی و حقوقی این بلاتکلیفی پررنگتر از همیشه است و سکوت در قبال وضعیت آنان دیگر جایز نیست.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
مات ءُ پات باید اِنت چُکّ ءَ وت باوری بدیئنت کہ پہ بلوچی زبان ءَ ھبر بکنت داں اِداں کہ چُکّان ءَ سوج بدیئنت، دری چُکّاں گوں گوازی یے وھدا ھم بلوچی ھبر بکننت ءُ وتی زبان ءُ دود ئے سرا پھر ببند اَنت.
بیھال مکنیت کہ نود سال ءَ بُرز اِنت کہ پہ مئی پجّار ئے نزور کنگ ءَ بُن مالئے مُچّی ءَ ھور ما را اے باور دیگ بوتگ کہ آریایی زات ءُ پُشت، چہ سجّهیں زاتان ءُ پارسی زبان چہ سجّهیں زباناں بُرزتر اَنت. باید اِنت وتی راج دپتر ءُ دود ءِ باراوا چُکّاناں سرپد ئے بدئیں.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برگزاری نشست «ایران، زبانهای مادری و حقوق بشر، گفتگوی بین هویتی و حقوق بشر» به مناسبت روز جهانی زبان مادری در برلین
برمش/ روز جمعه ۱ اسفند ماه ۱۴۰۴، به همت پلتفرم اروپایی آذربایجانیهای ایران-برلین نشستی به مناسبت روز جهانی زبان مادری با عنوان «ایران، زبانهای مادری، گفتوگوی بینهویتی و حقوق بشر» برگزار شد.
در این برنامه، دکتر اصغر شیرازی، یوسف عزیزی بنیطرف، دکتر رشید کورمانج، ملک زینالدینی و اورال حاتمی به عنوان سخنران حضور داشتند.
در این جلسه اعضای سازمان برمش و حزب مردم بلوچستان نیز حضور داشتند. گزیدهای از سخنان آقای ملک زینالدینی، مسئول کمیته فرهنگی حزب مردم بلوچستان:
زبان مادری ریشه هویت هر انسان است. تجربه کشورهایی مانند ایتالیا، هند و کانادا نشان میدهد که سرکوب زبانی به تنش اجتماعی و آسیب فرهنگی میانجامد، اما به رسمیت شناختن تنوع زبانی میتواند به ثبات، توسعه و همبستگی ملی کمک کند.
در منطقه تیرول جنوبی در شمال ایتالیا، که مرکز آن شهر بلزانو است، جمعیت زیادی آلمانیزبان زندگی میکند. در دوره حکومت فاشیستی بنیتو موسولینی، سیاست «ایتالیاییسازی» اجرا شد. استفاده از زبان آلمانی در مدارس و ادارهها محدود یا ممنوع شد و تلاش شد هویت زبانی مردم منطقه تضعیف شود.
نتیجه این سیاستها، نارضایتی گسترده، تنشهای سیاسی و بیثباتی اجتماعی بود. اما پس از جنگ جهانی دوم، دولت ایتالیا رویکرد خود را تغییر داد. هر دو زبان ایتالیایی و آلمانی رسمیت یافتند و نظام آموزشی دوزبانه از مقطع ابتدایی تا دانشگاه شکل گرفت. امروز تیرول جنوبی یکی از باثباتترین و توسعهیافتهترین مناطق ایتالیاست. تجربه این منطقه نشان داد که سرکوب زبان مادری به بیثباتی میانجامد، اما به رسمیت شناختن آن، زمینه همزیستی و توسعه را فراهم میکند.
داشتن یک یا چند زبان مشترک اهمیت دارد. اما این موضوع با تقویت زبانهای مادری در تضاد نیست. پژوهشهای آموزشی ثابت کرده است که تقویت زبان اول، یادگیری زبان دوم را تسهیل میکند. یعنی دانشآموزی که پایه زبانی محکمی در زبان مادری دارد، زبان مشترک کشور را نیز بهتر میآموزد.
در شرایط امروز، میدانیم که نگاههای مرکزگرا هنوز حقوق زبانی ملتهای غیر فارس را اصلا به رسمیت نمیشناسند و آموزش به زبان مادری طی یک قرن اخیر جایگاهی در نظام آموزشی ایران نداشته است و دولتهای مرکزگرا با فعالین زبان مادری همچون مجرمان برخورد کرده و آنان را به زندان افکنده است. مقوله زبان مادری تنها یک مسئله آموزشی نیست؛ بلکه مقدمهای برای عدالت و برابری در میان شهروندی است. مقوله زبان مادری تنها یک مسئله آموزشی نیست؛ بلکه مقدمهای برای عدالت و برابری در میان شهروندی است.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
سکوت، انزواست؛ اطلاعرسانی، نخستین گام برای حفاظت از حقوق بازداشتشدگان بلوچستان
برمش/ از خانوادههایی که فرزند یا یکی از نزدیکانشان در بلوچستان بازداشت شده است، یک درخواست انسانی و روشن داریم: سکوت نکنید و اطلاعرسانی کنید. نام، زمان بازداشت، محل احتمالی نگهداری و هر اطلاعاتی که در اختیار دارید را با رسانهها و نهادهای مستقل در میان بگذارید. بیخبری، بازداشتشده را در انزوا قرار میدهد، اما انتشار خبر میتواند او را از سایه بیرون بیاورد و در معرض توجه افکار عمومی قرار دهد.
میدانیم که در بسیاری از موارد، خانوادهها با فشار، تهدید یا وعدههایی مانند آزادی قریبالوقوع روبهرو میشوند و به آنها گفته میشود اگر اطلاعرسانی نکنند، مشکل سریعتر حل خواهد شد. اما تجربههای متعدد نشان داده که سکوت الزاماً به آزادی سریعتر منجر نمیشود و گاهی فقط زمان را از بین میبرد. وقتی موضوع علنی میشود، هزینه هرگونه بدرفتاری یا نقض حقوق افزایش پیدا میکند و امکان پیگیری حقوقی و رسانهای بیشتر میشود.
اطلاعرسانی فقط به معنای شکستن سکوت نیست؛ به معنای ثبت حقیقت است. هر خبر، هر سند، هر تاریخ و هر نامی که منتشر میشود، میتواند بعدها بهعنوان مدرک باقی بماند. این مستندسازی میتواند نقش افرادی را که در نقض حقوق یک بازداشتشده دخیل بودهاند روشن کند و زمینه پاسخگویی و رسیدگی عادلانه را در آینده فراهم سازد. هیچ حقی بدون ثبت و پیگیری پایدار نمیماند، و هیچ نقضی با گذر زمان بهخودیخود از میان نمیرود.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برمش/ روز چهارشنبه ۲۹ بهمنماه ۱۴۰۴، یک زن ۳۰ ساله در شهرستان کهنوج در پی یک مشاجره خانوادگی و با شلیک سلاح گرم به قتل رسید. این حادثه در حالی رخ داد که ضارب پس از تیراندازی، خود را به مقامات نظامی و قضایی معرفی کرده است.
هویت زن بلوچ کشتهشده، «فاطمه خانچه»، معروف به دیجی رها، حدودا ۳۰ ساله و ساکن کهنوج و هویت فرد بازداشتشده که همسر فاطمه میباشد «حسین ناوکی»، اهل روستای «دِهپیش» و ساکن شهر کهنوج توسط رسانک احراز شده که دارای دو فرزند میباشند.
گفتنی است فاطمه که به فعالیتهای هنری در زمینه موسیقی مشغول بوده به دلیل بروز مشکلات خانوادگی و در پی یک مشاجره لفظی هدف دو گلوله کلت کمری از سوی ضارب قرار گرفته و جان خود را از دست داده است. ضارب نیز پس از این اقدام و به دلیل «عذاب وجدان و پشیمانی» به صورت خودمعرف به کلانتری مراجعه کرده و خود را تحویل مقامات نظامی و قضایی داده است.
لازم به ذکر است «محسن دهقان»، دادستان عمومی و انقلاب کهنوج اعلام کرده بود که پس از گزارش وقوع این قتل، موضوع به سرعت در دستور کار پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی این شهرستان قرار گرفت و اظهار داشت که در بررسیهای اولیه مشخص شد ضارب پس از ارتکاب جرم از محل متواری شده است.
دهقان افزوده است: «مأموران پلیس آگاهی با انجام اقدامات تخصصی و رصدهای اطلاعاتی موفق شدند مخفیگاه متهم را در کمتر از دو ساعت شناسایی کرده و در عملیاتی غافلگیرانه در شامگاه همان روز او را دستگیر کنند.» به گفته دادستان کهنوج، متهم در بازجوییها به ارتکاب قتل اعتراف کرده و تحقیقات برای روشن شدن انگیزه این جنایت ادامه دارد.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برمش/ در جریان خیزش سراسری دیماه ۱۴۰۴، دختران جوان و زنان بلوچ در خیابانهای شهرهای مختلف بلوچستان حضوری پررنگ و شجاعانه داشتند. آنان با سردادن شعارهای اعتراضی، نشان دادند که زنان بلوچ حتی در شرایط فضای امنیتی شدید و سرکوبگر، نقش تعیینکنندهای در مسیر اجتماعی و سیاسی منطقه ایفا میکنند.
در جریان این خیزش، مرضیه کمالی (بامری)، دانشجوی ۲۳ ساله اهل عنبرآباد و دانشجوی دانشگاه آزاد کرمان، در کرمان کشته شد. منابع محلی و سازمان حقوق بشری برمش گزارش دادهاند که او هدف گلوله نیروهای امنیتی قرار گرفت و پیکرش با محدودیت شدید اطلاعرسانی در زادگاهش دفن شد. این حادثه تلخ، ابعاد جدی نقض حقوق زنان و حق حیات را نشان میدهد.
همزمان، شماری دیگر از زنان بلوچ نیز بازداشت شدهاند، از جمله مارال شیرانی، فاطمه شیرانی و رویا رئیسی.
سازمان برمش با تأکید بر حقوق قانونی بازداشتشدگان، خواستار شفافیت کامل و رسیدگی فوری به وضعیت آنان شده است. این سازمان وضعیت بازداشتشدگان زن را بهعنوان بخشی از حقوق بشر و عدالت اجتماعی پیگیری میکند و بر ضرورت اطلاعرسانی دقیق و حمایت از بازداشتشدگان تأکید دارد.
این رویدادها نشان میدهد که آینده بلوچستان بدون مشارکت فعال و برابر زنان و مردان محقق نمیشود. حضور زنان در خیابانها و دفاع از حقوق خود، نماد شجاعت و نقشی کلیدی در شکلدهی مسیر توسعه، عدالت اجتماعی و امنیت جمعی است.
شجاعت زنان بلوچ در دیماه هم الهامبخش است و هم هشداری جدی برای تحقق عدالت و شفافیت، جامعه باید از توانمندی و مشارکت زنان و مردان به طور برابر بهره گیرد و وضعیت بازداشتشدگان هرچه سریعتر روشن شود.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
