برهنگی استبداد در برابر اصالت و شجاعت؛ نگاهی تحلیلی به ویدیوی اعتراض زنان تفتان
✍️ عبدالرحمن بلوچ
برمش/ در روزهای اخیر، انتشار ویدیوهایی از مناطق مختلف بلوچنشین؛ تفتان در بلوچستان و فاریاب در استان کرمان، افکار عمومی مردم بلوچ و هر انسان آزادیخواه و عدالتطلبی را عمیقاً متأثر و آزرده کرده است. این تصاویر، هرچند تلخ و تکاندهندهاند، اما در دل خود دو واقعیت عریان و انکارناپذیر را به نمایش میگذارند: نخست، اوج بیقانونی، وقاحت و فرومایگی مأموران حکومتی؛ و دوم، جلوهای باشکوه از شجاعت، آگاهی و درک عمیق زنان بلوچ نسبت به حقوق قانونی و انسانی خود.
هدف این نوشتار، بررسی و تحلیل ویدیو اعتراض زنان تفتان با رویکرد آگاهیبخشی به جامعه بلوچستان است؛ زیرا تجربه تاریخی بارها نشان داده است که هرگاه جامعه در برابر تعدی و زورگویی سکوت کند، رفتار مأموران نیز به سمت گستاخی و بیپروایی بیشتر سوق پیدا میکند. آگاهی عمومی و جسارت شهروندان، بزرگترین مانع در برابر کسانی است که خود را فراتر از هر قانون و پاسخگویی میپندارند.
ریشههای یک اعتراض مشروع؛ دفاع از زمین و زیستبوم
زنان شجاع منطقه تفتان در مجاورت معدن طلای «مادوفتی» زندگی میکنند. اعتراض آنان نه اقدامی سیاسی است و نه حرکتی از سر هیجان؛ بلکه تلاشی برای دفاع از حق حیات، هویت و سرزمین اجدادیشان محسوب میشود. دلایل این اعتراض، کاملاً روشن، ملموس و انسانی است:
مخالفت با تعریض جاده معدن در اراضی موروثی و اجدادی آنان.
خشک شدن چشمههای منطقه در نتیجه فعالیتهای مخرب معدنی.
از بین رفتن آرامش، امنیت و سلامت محیط زندگی به دلیل ریزگردهای آلوده و رفتوآمد بیوقفه کامیونها.
تخریب لوله آب آشامیدنی روستا توسط عوامل معدن و بیاعتنایی به تأمین آب جایگزین و. …
با وجود این مطالبات کاملاً بدیهی و قانونی، حکومت به جای اعزام کارشناسان و مسئولان پاسخگو، بیش از ده خودروی نظامی، حفاظتی و شخصی را برای ارعاب و سرکوب زنان به منطقه گسیل میکند؛ اقدامی که بهخوبی نشاندهنده هراس ساختار حاکم از هرگونه مطالبهگری و اعتراض مدنی است.
کالبدشکافی وقاحت و انحطاط رفتاری مأموران؛ زبانی سرشار از توهین و خشونت
ادبیات بهکاررفته از سوی مأموران در این ویدیوی ۹ دقیقهای، تصویری روشن از سقوط اخلاقی و رفتاری کسانی ارائه میدهد که در بخش بزرگی از بلوچستان با همین شیوه حکمرانی میکنند. زبان آنان، زبان قانون و منطق نیست؛ بلکه زبان تهدید، تحقیر و زورگویی است. عباراتی مانند «غلط کردی»، «تو گوه خوردی راه رو بستی»، «همینجا میزنمت توی گوشت کرت میکنم»، «آشغال» و تهدیدهای مکرر به زندان، نشان میدهد که این افراد نه از آموزش حرفهای بهرهای بردهاند و نه از اصول اخلاقی و انسانی.
آنها در برابر زنی گریان و دختری که در تلاش است مادر خود را آرام کند، خشنترین و تحقیرآمیزترین واژهها را به کار میگیرند تا روحیه و اراده آنان را در هم بشکنند.
پارادوکس «قانون»؛ تحقیر قانونگذار و تهدید قانونخواه
شاید عمیقترین و در عین حال شرمآورترین بخش این ماجرا، نوع مواجهه مأموران با مفهوم قانون و حتی نهادهای رسمی نظام خودشان باشد. مأموری که خود را مجری قانون معرفی میکند، با نهایت گستاخی به نماینده مجلس همان منطقه که از خودشان است نیز توهین کرده و او را با الفاظی رکیک همچون «نماینده بیشرف» و «پوفیوز» خطاب میکند.
این رفتار حامل پیامی روشن است: چنین مأمورانی حتی برای قانونگذار نظامی که مدعی اجرای قوانین آن هستند نیز ارزشی قائل نیستند و خود را فراتر از هر ساختار و قاعدهای میدانند. تناقض تلخ ماجرا آنجاست که همین افراد، در حالی که نماینده مجلس را تحقیر و تهدید میکنند، با وقاحت تمام به زنان معترض میگویند: «بروید از طریق قانونی و در کلانتری شکایت کنید”!
وقتی مأمور مسلح، قانونگذار را اینگونه مورد توهین و تهدید قرار میدهد و همان قانونگذار نیز توان یا جرئت واکنش مؤثر ندارد، روشن است که ارجاع مردم به «مسیرهای قانونی» چیزی جز یک شوخی تلخ و ابزاری برای اتلاف وقت و خاموشکردن صدای معترضان نیست.
شجاعت و آگاهی زنان بلوچ؛ فروریختن هیمنه پوشالی قدرت
با این حال، در میان این حجم از تهدید، ارعاب و حضور بیش از ده خودروی نظامی، آنچه بیش از همه میدرخشد، آگاهی، منطق و شجاعت تحسینبرانگیز زنان و دختران بلوچ است. آنان با آرامش، متانت و در عین حال قاطعیت، تناقضها و رفتارهای دوگانه مأموران را به چالش میکشند.
زمانی که مأمور برای ترساندن آنان از قانون سخن میگوید و مدعی میشود «راهبندان ۱۵ سال حبس دارد»، پاسخ هوشمندانه و آگاهانه زن بلوچ، عمق فهم اجتماعی و حقوقی او را آشکار میکند:”اگر قانون است، چرا فقط برای ماست؟ چرا برای شما نیست که یکطرفه تهدید میکنید؟ اسلحه روی سر مردم میگیرید؟ تو چطور آدم قانونی هستی که به زنها میگویی آشغال؟”
این سخنان نشان میدهد که خیلی از زنان بلوچ به سطحی از آگاهی اجتماعی و حقوقی رسیدهاند که دیگر فریب نمایشهای تکراری «قانونمداری یکسویه» را نمیخورند. آنان بهدرستی دریافتهاند که قانون باید حافظ حقوق مردم باشد، نه ابزاری برای تصرف زمینهای اجدادی و خاموشکردن صدای ستمدیدگان.
نتیجهگیری و پیامی به مردم بلوچ
مردم سرافراز بلوچ!: این ویدیو تنها نمونهای کوچک از رفتارهای تحقیرآمیز و توهینآمیزی است که سالهاست در مناطق مختلف بلوچستان تکرار میشود. قدرت این مأموران و افراد مسلح، نه از شجاعت شخصی آنان، بلکه از «سکوت» و «بیاطلاعی» ما نسبت به حقوق خودمان سرچشمه میگیرد. حکومت نیز آگاهانه چنین اختیارات گسترده و چنین ادبیات لمپنی و تحقیرآمیزی را در اختیار آنان قرار میدهد تا فضای ترس و انفعال را در بلوچستان بازتولید کند.
اما پاسخ زنان شجاع تفتان، بهمثابه مانیفستی تازه از مقاومت مدنی در بلوچستان است. آنان نشان دادند که تهدید، سلاح و زندان، در برابر منطق، آگاهی و حقطلبی، ناتوان و بیاثر است.
اگر میخواهیم این مأموران کمتر گستاخ باشند و جرئت نکنند به مادران، خواهران و برادران ما توهین کنند، راهی جز افزایش آگاهی حقوقی، تقویت همبستگی اجتماعی و شجاعت در افشاگری و مستندسازی این رفتارها وجود ندارد. هرجا با مأموری متخلف و هتاک مواجه شدید، با ثبت و مستندسازی وقایع، مقاومت در برابر تحقیر و تکیه بر حق مالکیت و کرامت انسانی خود، همانند این زنان شجاع، پوشالی بودن اقتدار آنان را به چالش بکشید. آگاهی، نیرومندترین سلاح ملتهاست.
برمشصدایزنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
وبسایت برمش :
www.Bramsh.org
Instagram:
https://www.instagram.com/bramsh_org
Telegram:
https://t.me/bramshbalochistan
