کارزار خیابانی در کویته در اعتراض به احکام سنگین رهبران BYC؛ فعالان از «نقض دادرسی عادلانه» سخن میگویند
برمش/ امروز سه شنبه ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶: اعضا و هواداران «کمیته همبستگی بلوچ» (BYC) در منطقه شال (کویته) با برگزاری کارزار پخش شبنامه و دیوارنویسی، نسبت به احکام صادرشده علیه دکتر ماهرنگ بلوچ و صبغتالله شاه اعتراض کردند. این اقدام در جاده کلی قمبرانی و محدوده چهارراه شهباز انجام شد.
بر اساس بیانیه منتشرشده از سوی شاخه شالِ کمیته همبستگی بلوچ، این کارزار در واکنش به روند رسیدگی قضایی برگزار شد که به گفته این گروه، بدون حضور متهمان، دسترسی کامل به وکیل و ارائه شواهد کافی انجام شده است. فعالان این تشکل مدعیاند که روند دادرسی با اصول دادرسی عادلانه و شفافیت قضایی همخوانی نداشته است.
سازماندهندگان این اقدام اعلام کردند که هدف از این کارزار، آگاهسازی افکار عمومی درباره احکام صادرشده، جلب توجه به نگرانیها پیرامون روند قضایی و بسیج مردمی برای حمایت از اعتصاب سراسری برنامهریزیشده در بلوچستان بوده است. شرکتکنندگان همچنین از شهروندان خواستند در برابر آنچه «بیعدالتی» و «نقض اصول محاکمه عادلانه» توصیف میکنند، موضعگیری کنند.
دکتر ماهرنگ بلوچ، از شناختهشدهترین چهرههای مدافع حقوق بلوچها و رهبر کمیته همبستگی بلوچ، از مارس ۲۰۲۵ در بازداشت به سر میبرد. بازداشت او و چند تن دیگر از رهبران BYC پس از اعتراضات گسترده در بلوچستان صورت گرفت. دولت پاکستان این فعالان را به تحریک خشونت و ارتباط با فعالیتهای غیرقانونی متهم کرده، اما BYC این اتهامات را رد کرده و خود را یک جنبش مدنی و مسالمتآمیز معرفی میکند.
بازداشت و محاکمه ماهرنگ بلوچ واکنش نهادهای بینالمللی حقوق بشری را نیز در پی داشته است. سازمانهایی همچون «فرانت لاین دیفندرز» و شماری از کارشناسان سازمان ملل نسبت به بازداشت او ابراز نگرانی کرده و خواستار رعایت حقوق قانونی و تضمین دسترسی به دادرسی عادلانه شدهاند.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
صدور حکم حبس ابد برای چهار فعال از جمله دکتر «مهرنگ بلوچ» در پرونده مرگ یک نیروی نظامی
برمش/ امروز دوشنبه ۱ تیرماه ۱۴۰۵، دادگاه ضدتروریسم پاکستان در شهر کویته بلوچستان، چهار فعال حقوق بشر از جمله دکتر «مهرنگ بلوچ»، یکی از رهبران برجسته سازمان «بلوچ یکجهتی» در پرونده مربوط به کشته شدن یک سرباز نیروهای مرزی به حبس ابد محکوم کرد.
بر اساس حکم دادگاه، این سرباز در جریان یک گردهمایی اعتراضی در گوادر بر اثر پرتاب سنگ زخمی شد و سپس به دلیل شدت جراحات وارده جان خود را از دست داد. طبق ادعای دادستانی، این رویداد در جریان یک گردهمایی مردمی توسط «راجی مُچی» در شهر گوادر رخ داده است. دادگاه ضدتروریسم بلوچستان در حکم خود، مهرنگ بلوچ را در ارتباط با این پرونده مجرم شناخته و به حبس ابد محکوم کرده است.
بر اساس رأی دادگاه، علاوه بر دکتر مهرنگ بلوچ، «بالاچ قادر» رئیس سازمان دانشجویان بلوچ (BSO)، «ابوبکر کلانچی» از رهبران این تشکل و «صبغتالله شاه عمری» از اعضای کمیته همبستگی بلوچ نیز به حبس ابد محکوم شدهاند.
طبق اسناد قضایی، رسیدگی به این پرونده به دلایل امنیتی در دادگاه ویژه مستقر در زندان کویته انجام شده است. این پرونده پس از برگزاری تجمع «راجی مچی» در گوادر و با استناد به کشته شدن شبیر بلوچ تشکیل شد و روند قضایی علیه متهمان آغاز گردید.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
برهنگی استبداد در برابر اصالت و شجاعت؛ نگاهی تحلیلی به ویدیوی اعتراض زنان تفتان
✍️ عبدالرحمن بلوچ
برمش/ در روزهای اخیر، انتشار ویدیوهایی از مناطق مختلف بلوچنشین؛ تفتان در بلوچستان و فاریاب در استان کرمان، افکار عمومی مردم بلوچ و هر انسان آزادیخواه و عدالتطلبی را عمیقاً متأثر و آزرده کرده است. این تصاویر، هرچند تلخ و تکاندهندهاند، اما در دل خود دو واقعیت عریان و انکارناپذیر را به نمایش میگذارند: نخست، اوج بیقانونی، وقاحت و فرومایگی مأموران حکومتی؛ و دوم، جلوهای باشکوه از شجاعت، آگاهی و درک عمیق زنان بلوچ نسبت به حقوق قانونی و انسانی خود.
هدف این نوشتار، بررسی و تحلیل ویدیو اعتراض زنان تفتان با رویکرد آگاهیبخشی به جامعه بلوچستان است؛ زیرا تجربه تاریخی بارها نشان داده است که هرگاه جامعه در برابر تعدی و زورگویی سکوت کند، رفتار مأموران نیز به سمت گستاخی و بیپروایی بیشتر سوق پیدا میکند. آگاهی عمومی و جسارت شهروندان، بزرگترین مانع در برابر کسانی است که خود را فراتر از هر قانون و پاسخگویی میپندارند.
ریشههای یک اعتراض مشروع؛ دفاع از زمین و زیستبوم
زنان شجاع منطقه تفتان در مجاورت معدن طلای «مادوفتی» زندگی میکنند. اعتراض آنان نه اقدامی سیاسی است و نه حرکتی از سر هیجان؛ بلکه تلاشی برای دفاع از حق حیات، هویت و سرزمین اجدادیشان محسوب میشود. دلایل این اعتراض، کاملاً روشن، ملموس و انسانی است:
مخالفت با تعریض جاده معدن در اراضی موروثی و اجدادی آنان. خشک شدن چشمههای منطقه در نتیجه فعالیتهای مخرب معدنی. از بین رفتن آرامش، امنیت و سلامت محیط زندگی به دلیل ریزگردهای آلوده و رفتوآمد بیوقفه کامیونها. تخریب لوله آب آشامیدنی روستا توسط عوامل معدن و بیاعتنایی به تأمین آب جایگزین و. …
با وجود این مطالبات کاملاً بدیهی و قانونی، حکومت به جای اعزام کارشناسان و مسئولان پاسخگو، بیش از ده خودروی نظامی، حفاظتی و شخصی را برای ارعاب و سرکوب زنان به منطقه گسیل میکند؛ اقدامی که بهخوبی نشاندهنده هراس ساختار حاکم از هرگونه مطالبهگری و اعتراض مدنی است.
کالبدشکافی وقاحت و انحطاط رفتاری مأموران؛ زبانی سرشار از توهین و خشونت
ادبیات بهکاررفته از سوی مأموران در این ویدیوی ۹ دقیقهای، تصویری روشن از سقوط اخلاقی و رفتاری کسانی ارائه میدهد که در بخش بزرگی از بلوچستان با همین شیوه حکمرانی میکنند. زبان آنان، زبان قانون و منطق نیست؛ بلکه زبان تهدید، تحقیر و زورگویی است. عباراتی مانند «غلط کردی»، «تو گوه خوردی راه رو بستی»، «همینجا میزنمت توی گوشت کرت میکنم»، «آشغال» و تهدیدهای مکرر به زندان، نشان میدهد که این افراد نه از آموزش حرفهای بهرهای بردهاند و نه از اصول اخلاقی و انسانی.
آنها در برابر زنی گریان و دختری که در تلاش است مادر خود را آرام کند، خشنترین و تحقیرآمیزترین واژهها را به کار میگیرند تا روحیه و اراده آنان را در هم بشکنند.
پارادوکس «قانون»؛ تحقیر قانونگذار و تهدید قانونخواه
شاید عمیقترین و در عین حال شرمآورترین بخش این ماجرا، نوع مواجهه مأموران با مفهوم قانون و حتی نهادهای رسمی نظام خودشان باشد. مأموری که خود را مجری قانون معرفی میکند، با نهایت گستاخی به نماینده مجلس همان منطقه که از خودشان است نیز توهین کرده و او را با الفاظی رکیک همچون «نماینده بیشرف» و «پوفیوز» خطاب میکند.
این رفتار حامل پیامی روشن است: چنین مأمورانی حتی برای قانونگذار نظامی که مدعی اجرای قوانین آن هستند نیز ارزشی قائل نیستند و خود را فراتر از هر ساختار و قاعدهای میدانند. تناقض تلخ ماجرا آنجاست که همین افراد، در حالی که نماینده مجلس را تحقیر و تهدید میکنند، با وقاحت تمام به زنان معترض میگویند: «بروید از طریق قانونی و در کلانتری شکایت کنید”!
وقتی مأمور مسلح، قانونگذار را اینگونه مورد توهین و تهدید قرار میدهد و همان قانونگذار نیز توان یا جرئت واکنش مؤثر ندارد، روشن است که ارجاع مردم به «مسیرهای قانونی» چیزی جز یک شوخی تلخ و ابزاری برای اتلاف وقت و خاموشکردن صدای معترضان نیست. شجاعت و آگاهی زنان بلوچ؛ فروریختن هیمنه پوشالی قدرت با این حال، در میان این حجم از تهدید، ارعاب و حضور بیش از ده خودروی نظامی، آنچه بیش از همه میدرخشد، آگاهی، منطق و شجاعت تحسینبرانگیز زنان و دختران بلوچ است. آنان با آرامش، متانت و در عین حال قاطعیت، تناقضها و رفتارهای دوگانه مأموران را به چالش میکشند. زمانی که مأمور برای ترساندن آنان از قانون سخن میگوید و مدعی میشود «راهبندان ۱۵ سال حبس دارد»، پاسخ هوشمندانه و آگاهانه زن بلوچ، عمق فهم اجتماعی و حقوقی او را آشکار میکند:”اگر قانون است، چرا فقط برای ماست؟ چرا برای شما نیست که یکطرفه تهدید میکنید؟ اسلحه روی سر مردم میگیرید؟ تو چطور آدم قانونی هستی که به زنها میگویی آشغال؟”
این سخنان نشان میدهد که خیلی از زنان بلوچ به سطحی از آگاهی اجتماعی و حقوقی رسیدهاند که دیگر فریب نمایشهای تکراری «قانونمداری یکسویه» را نمیخورند. آنان بهدرستی دریافتهاند که قانون باید حافظ حقوق مردم باشد، نه ابزاری برای تصرف زمینهای اجدادی و خاموشکردن صدای ستمدیدگان.
نتیجهگیری و پیامی به مردم بلوچ
مردم سرافراز بلوچ!: این ویدیو تنها نمونهای کوچک از رفتارهای تحقیرآمیز و توهینآمیزی است که سالهاست در مناطق مختلف بلوچستان تکرار میشود. قدرت این مأموران و افراد مسلح، نه از شجاعت شخصی آنان، بلکه از «سکوت» و «بیاطلاعی» ما نسبت به حقوق خودمان سرچشمه میگیرد. حکومت نیز آگاهانه چنین اختیارات گسترده و چنین ادبیات لمپنی و تحقیرآمیزی را در اختیار آنان قرار میدهد تا فضای ترس و انفعال را در بلوچستان بازتولید کند. اما پاسخ زنان شجاع تفتان، بهمثابه مانیفستی تازه از مقاومت مدنی در بلوچستان است. آنان نشان دادند که تهدید، سلاح و زندان، در برابر منطق، آگاهی و حقطلبی، ناتوان و بیاثر است.
اگر میخواهیم این مأموران کمتر گستاخ باشند و جرئت نکنند به مادران، خواهران و برادران ما توهین کنند، راهی جز افزایش آگاهی حقوقی، تقویت همبستگی اجتماعی و شجاعت در افشاگری و مستندسازی این رفتارها وجود ندارد. هرجا با مأموری متخلف و هتاک مواجه شدید، با ثبت و مستندسازی وقایع، مقاومت در برابر تحقیر و تکیه بر حق مالکیت و کرامت انسانی خود، همانند این زنان شجاع، پوشالی بودن اقتدار آنان را به چالش بکشید. آگاهی، نیرومندترین سلاح ملتهاست.
برمشصدایزنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
زن بلوچ در حصار ستم مضاعف؛ سرکوب امنیتی و انکار فمینیستی
برمش/ در حالی که بسیاری از جریانهای فمینیستی و فعالان حقوق زنان در ایران خود را مدافع حقوق همه زنان معرفی میکنند، رخدادهای اخیر در بلوچستان بار دیگر پرسشی جدی را پیش روی افکار عمومی قرار داده است: چرا رنج و سرکوب زنان بلوچ تا این اندازه نادیده گرفته میشود؟
تنها در فاصله دو روز، گزارشهای متعددی از حمله نیروهای نظامی به زنان بلوچ در تفتان و فاریاب منتشر شد. زنانی که نه برای مطالبه امتیاز ویژه، بلکه برای دفاع از حق زندگی، منابع طبیعی، آب، محیط زیست و سهم مردم بومی از ثروت سرزمین خود به میدان آمده بودند. پاسخ اما نه گفتوگو و نه رسیدگی به مطالباتشان، بلکه باتوم، توهین، ضربوشتم، بازداشت و تهدید بود.
در روستای پشموکی فاریاب دستکم هفت زن بلوچ مجروح و سه زن بازداشت شدند. در تفتان نیز زنان معترض از ضربات قنداق سلاح، فحاشی و تهدید نیروهای نظامی سخن گفتند. تصاویر منتشرشده نشان میدهد زنانی که حتی فاقد هرگونه سلاح یا ابزار خشونتآمیز بودند، با رفتاری تحقیرآمیز و خشن مواجه شدهاند. با این حال، برخلاف بسیاری از موارد مشابه در مناطق مرکزی ایران، این حوادث بازتاب گستردهای در میان بخش قابل توجهی از فعالان فمینیست و رسانههای مدعی دفاع از حقوق زنان پیدا نکرد.
این سکوت، صرفاً یک سکوت رسانهای نیست؛ بلکه بازتاب نوعی مرکزگرایی در نگاه به مسائل زنان است. گویی زن بلوچ تا زمانی که قربانی نشود دیده نمیشود و حتی زمانی که قربانی میشود نیز صدایش به اندازه دیگران شنیده نمیشود. زن بلوچ نه تنها با تبعیض جنسیتی، بلکه همزمان با تبعیض ملی، مذهبی، اقتصادی و جغرافیایی روبهرو است و به همین دلیل آسیبپذیری او دوچندان است.
اگر دفاع از حقوق زنان یک اصل انسانی است، نباید میان زن تهرانی و زن بلوچ تفاوتی وجود داشته باشد. کتک خوردن یک زن، فارغ از زبان، ملیت و محل زندگی او، باید واکنش یکسانی برانگیزد. اما واقعیت این است که بسیاری از زنان بلوچ احساس میکنند درد و رنج آنان در حاشیه قرار گرفته و برای بخشی از جریانهای مدعی برابری، اولویت ندارد.
آزمون واقعی فمینیسم و دفاع از حقوق زنان، ایستادن کنار زنانی است که کمتر دیده میشوند؛ زنانی که دور از مرکز، زیر فشار فقر، محرومیت و سرکوب زندگی میکنند. تا زمانی که صدای زنان بلوچ شنیده نشود و خشونت علیه آنان با همان حساسیتی که نسبت به دیگر زنان وجود دارد محکوم نگردد، ادعای دفاع برابر از حقوق زنان با پرسشهای جدی روبهرو خواهد بود.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
بیانیه سازمان برمش در محکومیت سرکوب خشونتآمیز زنان بلوچ معترض در تفتان و فاریاب
برمش/ سازمان برمش یورش خشونتآمیز نیروهای نظامی و عوامل مرتبط با فعالیتهای معدنی به تجمعات مسالمتآمیز شهروندان بلوچ در مناطق سرسیاه تفتان و پشموکی فاریاب را محکوم میکند.
طی روزهای گذشته زنان بلوچی که در اعتراض به پیامدهای زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی فعالیت معادن و همچنین محرومیت مردم بومی از حقوق و منافع خود بهصورت مسالمتآمیز تجمع کرده بودند، با ضربوشتم، توهین، تهدید، بازداشت و برخوردهای تحقیرآمیز مواجه شدهاند. در این حملات، تعدادی از زنان مجروح و شماری از شهروندان، از جمله زنان معترض، بازداشت و به مکانهای نامعلوم منتقل شدهاند.
آنچه در تفتان و فاریاب رخ داده است، تنها تعرض به چند شهروند معترض نیست؛ بلکه نمادی از نادیدهگرفتن حق اعتراض مسالمتآمیز، حق برخورداری از محیط زیست سالم، حق مشارکت جوامع محلی در سرنوشت منابع طبیعی و حق کرامت انسانی است. استفاده از خشونت علیه زنانی که بدون سلاح و با مطالبات مدنی در صحنه حضور داشتهاند، نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بشر و تعهدات بینالمللی در زمینه حمایت از آزادی بیان و تجمعات مسالمتآمیز محسوب میشود.
زنان بلوچ سالهاست علاوه بر تبعیضهای ساختاری، با فقر، محرومیت، توسعهنیافتگی و پیامدهای سیاستهای تبعیضآمیز مواجه هستند. حمله به زنانی که برای دفاع از سلامت، معیشت و آینده فرزندان خود به اعتراض برخاستهاند، نمونهای از خشونت مضاعفی است که بر آنان تحمیل میشود.
ما خواستار:
آزادی فوری و بدون قید و شرط تمامی بازداشتشدگان این رویدادها؛
رسیدگی فوری به وضعیت مجروحان و تضمین دسترسی آنان به خدمات درمانی؛
انجام تحقیقات مستقل، شفاف و بیطرفانه درباره عملکرد نیروهای نظامی و مسئولان دخیل در این حوادث؛
پاسخگویی عاملان و آمران خشونت علیه شهروندان؛
احترام به حق اعتراض مسالمتآمیز و مشارکت مردم بومی در تصمیمگیری درباره منابع و پروژههای اقتصادی مناطق خود؛
و پایان دادن به برخوردهای امنیتی با مطالبات مدنی مردم بلوچستان هستیم.
جامعه جهانی، نهادهای حقوق بشری و مدافعان حقوق زنان نباید در برابر خشونت علیه زنان بلوچ سکوت کنند. کرامت، امنیت و حقوق زنان بلوچ همان اندازه ارزشمند است که حقوق هر زن دیگری در هر نقطه از جهان. بیتفاوتی در برابر این نقضها، زمینه تداوم چرخه خشونت و مصونیت ناقضان حقوق بشر را فراهم میکند.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
مجروح شدن دستکم هفت زن بلوچ و بازداشت شش نفر در پی یورش نیروهای نظامی به معترضان معدن کرومیت پشموکی فاریاب
برمش/ امروز چهارشنبه ۲۷ خردادماه ۱۴۰۵، در پی یورش نیروهای نظامی به تجمع اعتراضی ساکنان روستای پشموکی از توابع شهرستان فاریاب در استان کرمان، دستکم هفت زن بلوچ مجروح و شش شهروند بلوچ، از جمله سه زن، بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شدند.
نیروهای نظامی حاضر در محل با معترضان، بهویژه زنان بلوچ، برخورد خشونتآمیز کرده و با استفاده از باتوم، مشت و لگد آنان را مورد ضربوشتم قرار دادهاند. تصاویر منتشرشده نشان میدهد که زنان معترض در جریان این یورش با خشونت فیزیکی، توهین و بیحرمتی مواجه شدهاند.
هویت شش شهروند بازداشتشده «مرضیه حوت» ۲۸ ساله، «ماهبیبی حوت» ۳۷ ساله، «صمیه بامری» ۳۲ ساله، «علیبخش بامری» ۴۶ ساله، «رضا بیگبامری» ۴۳ ساله و «انور حوت» ۴۰ ساله و هویت هفت زن بلوچ که در جریان ضربوشتم نیروهای نظامی مجروح شدهاند، «ثریا حوت» ۲۹ ساله، «معصومه حوت» ۲۷ ساله، «مینا حوت» ۱۷ ساله، «دورخاتون حوت» ۳۶ ساله، «صفیه بامری» ۳۰ ساله، «ماهنور بامری» ۳۴ ساله و «بیبیناز بامری» ۴۰ ساله عنوان شده است.
این درگیریها پس از آن رخ داد که زنان و دیگر ساکنان بلوچ منطقه برای دومین روز متوالی نسبت به نحوه واگذاری و بهرهبرداری از معدن کرومیت پشموکی دست به اعتراض زده بودند. معترضان معتقدند این معدن که یکی از منابع مهم اقتصادی منطقه به شمار میرود، بدون در نظر گرفتن حقوق و منافع مردم بومی در اختیار افراد و گروههای دارای نفوذ قرار گرفته و ساکنان منطقه از سهم خود در بهرهبرداری و اشتغال محروم ماندهاند.
تا لحظه تنظیم این گزارش، هویت تمامی مجروحان و بازداشتشدگان و همچنین وضعیت جسمی و محل نگهداری آنان مشخص نشده است.
منابع تأکید کردهاند که افراد حاضر در این تجمع فاقد هرگونه سلاح یا ابزار خشونتآمیز بوده و صرفاً خواستار پاسخگویی مسئولان درباره حقوق مردم منطقه و نحوه واگذاری معدن بودهاند. با این حال، نیروهای نظامی به جای پاسخ به مطالبات شهروندان، با توسل به خشونت اقدام به متفرق کردن تجمعکنندگان کردهاند.
این رویداد تنها یک روز پس از یورش نیروهای انتظامی و عوامل مرتبط با معدن طلای تفتان به زنان معترض در روستای سرسیاه شهرستان تفتان رخ داده است؛ حادثهای که طی آن زنان بلوچ معترض مورد توهین، تهدید و ضربوشتم قرار گرفتند و دستکم یک زن بلوچ با هویت بیبینور ریگی کوته، ۵۵ ساله، بر اثر ضربات قنداق سلاح از ناحیه سر مجروح شد.
تکرار برخوردهای خشونتآمیز با زنان بلوچ در اعتراضات مرتبط با فعالیتهای معدنی در مناطق مختلف بلوچستان، نگرانیهای گستردهای را درباره نحوه مواجهه نهادهای حکومتی با مطالبات مدنی شهروندان ایجاد کرده است. این در حالی است که بسیاری از ساکنان این مناطق، سالهاست نسبت به بهرهبرداری از منابع طبیعی سرزمین خود بدون برخورداری از منافع اقتصادی، اشتغال و توسعه متوازن اعتراض دارند و خواستار مشارکت عادلانه در سرنوشت منابع منطقه هستند.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
احراز هویت زن مجروحشده در پی ضربوجرح توسط نیروهای نظامی و عوامل معدن طلای تفتان؛ روایت یک دهه رنج اهالی سرسیاه از آلودگی، بیخوابی و سرکوب اعتراضات
برمش/ امروز چهارشنبه ۲۷ خرداد ماه ۱۴۰۵، هویت یکی از زنان بلوچ که شامگاه ۲۶ خردادماه، در جریان یورش نیروهای نظامی و عوامل معدن طلای تفتان به منطقه تیلویی در روستای سرسیاه از توابع بخش نوکآباد شهرستان تفتان مجروح شده بود، «بیبی نور ریگی کوته» احراز شده است. این رویداد زمانی رخ داد که حدود چهل نیروی نظامی به همراه عوامل و نیروهای حراست معدن طلای تفتان به محل تجمع زنان معترض یورش برده و آنان را مورد ضربوشتم، فحاشی، تهدید و هتک حرمت قرار دادند.
به گزارش رسانک، “بیبینور ریگی کوته”، ۵۵ ساله فرزند خدامراد، متاهل و داری پنج فرزند، اهل و ساکن روستای سرسیاه واقع در شهرستان تفتان، در جریان برخورد نیروهای حاضر در محل بر اثر ضربات قنداق اسلحه به ناحیه سر مجروح شده است.
در این یورش، علاوه بر «موحد» از مسئولان حراست معدن، فردی با نام خانوادگی «بامری» از نیروهای کلانتری نوکآباد نیز در محل حضور داشته است. نیروهای حاضر در حالی وارد منطقه شدند که بسیاری از مردان روستا در محل حضور نداشتند و تنها زنان، کودکان و سالمندان در خانهها و اطراف محل تجمع حضور داشتند.
اعتراضات اهالی سرسیاه و منطقه تیلویی محدود به روزهای اخیر نیست و ساکنان این منطقه بیش از یک دهه است که نسبت به پیامدهای فعالیت معدن طلای تفتان هشدار میدهند. به گفته آنان، تردد شبانهروزی ماشینآلات سنگین و کامیونهای معدن از داخل بافت روستا، آرامش ساکنان را سلب کرده و زندگی روزمره مردم را با مشکلات گستردهای مواجه کرده است. اهالی میگویند کامیونهای معدن از ساعات اولیه صبح تا پاسی از شب و گاه تا حدود ساعت یک بامداد در مسیرهای روستا تردد میکنند و صدای مداوم این وسایل نقلیه، خواب و آسایش کودکان، زنان و سالمندان را مختل کرده است.
در طول سالهای گذشته حجم گسترده گرد و غبار ناشی از فعالیتهای معدنی و عبور ماشینآلات سنگین بر باغات، مزارع کشاورزی، مراتع و حتی دامهای روستاییان تأثیر منفی گذاشته است. ساکنان منطقه معتقدند بخشی از منابع آبی و زمینهای حاصلخیز آنان آسیب دیده و معیشت خانوارهایی که به کشاورزی و دامداری وابسته هستند با تهدید جدی روبهرو شده است. همچنین بسیاری از اهالی از آنچه بیتوجهی مسئولان نسبت به شکایتها و درخواستهای مکرر مردم برای کاهش آسیبهای زیستمحیطی و اجتماعی معدن میخوانند، انتقاد کردهاند.
گفتنی است که شامگاه گذشته گروهی از زنان بلوچ ساکن در منطقه به صورت مسالمتآمیز نسبت به ادامه تردد ماشینآلات سنگین و پیامدهای فعالیت معدن اعتراض کرده بودند. اما به جای گفتوگو با معترضان، نیروهای حاضر اقدام به برخورد فیزیکی با آنان کرده و شماری از زنان را مورد ضربوشتم قرار دادند. برخی زنان با قنداق سلاح و ضربات فیزیکی مورد حمله قرار گرفته و دستکم یک زن بلوچ دچار جراحت شده است.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
یورش نیروهای انتظامی و عوامل معدن طلای تفتان به روستای سرسیاه؛ اعتراض اهالی به تخریب زمینهای آبا و اجدادی و برخورد خشونتآمیز با زنان
برمش/ شامگاه سهشنبه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵، ویدئو و گزارشهای دریافتی از منطقه تیلویی در روستای سرسیاه، واقع در حاشیه معدن طلای تفتان از توابع شهرستان تفتان، از یورش نیروهای انتظامی نوکآباد به همراه مسئولان و نیروهای حراست معدن طلای تفتان به این منطقه خبر میدهد. این اقدام با هدف پیشبرد عملیات مرتبط با معدن و در میان اعتراض ساکنان بومی نسبت به تخریب زمینها و باغات آبا و اجدادی صورت گرفته است.
بر پایه اظهارات شاهدان، در جریان این یورش شماری از نیروهای انتظامی و کارکنان معدن به همراه فردی به نام «موحد» از مسئولان حراست معدن، وارد محدوده روستا شده و با ساکنان، بهویژه زنان و سالمندان حاضر در محل، برخوردهای تند و خشونتآمیز داشتهاند. در شرایطی که بسیاری از مردان روستا در محل حضور نداشتهاند، نیروهای حاضر با تهدید، فحاشی و رفتارهای توهینآمیز با زنان و دختران روستایی برخورد کرده و فضای رعب و وحشت در منطقه ایجاد کردهاند.
اهالی روستای سرسیاه سالهاست نسبت به گسترش فعالیتهای معدن طلای تفتان و پیامدهای آن بر محیط زیست، مراتع، باغات و منابع طبیعی منطقه اعتراض دارند. به گفته ساکنان، توسعه فعالیتهای معدنی موجب نابودی پوشش گیاهی، خشک شدن بخشهایی از اراضی و محدود شدن عرصههای چرای دام شده و بسیاری از خانوارهای منطقه که معیشت آنها به کشاورزی و دامداری وابسته است، با مشکلات جدی اقتصادی روبهرو شدهاند.
به گفته معترضان، با وجود بهرهبرداری گسترده از منابع معدنی منطقه، سهم مردم بومی از فرصتهای شغلی ایجادشده بسیار ناچیز بوده و عمده فعالیتهای اقتصادی و قراردادهای مرتبط با معدن در اختیار افراد و گروههای خاص قرار گرفته است. ساکنان همچنین از بیتوجهی مسئولان، نمایندگان مجلس و نهادهای دولتی نسبت به مطالبات و نگرانیهای مردم انتقاد کردهاند.
این رویداد بار دیگر نگرانیها درباره نحوه اجرای پروژههای معدنی در بلوچستان و برخورد نهادهای امنیتی و اجرایی با اعتراضات مدنی ساکنان بومی را افزایش داده است. در سالهای اخیر، فعالان بلوچ بارها نسبت به تخریب محیط زیست، تصرف اراضی سنتی و محروم ماندن جوامع بومی از منافع اقتصادی پروژههای بزرگ معدنی هشدار دادهاند. با این حال، گزارشها نشان میدهد که به جای پاسخگویی به مطالبات مردم، در مواردی از ابزارهای امنیتی و فشار بر ساکنان محلی برای پیشبرد این پروژهها استفاده میشود؛ روندی که میتواند به افزایش تنشهای اجتماعی و بیاعتمادی عمومی در منطقه منجر شود.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
پیوند مبارزات زنان در افغانستان، ایران و پاکستان و نقش زنان بلوچ
برمش/ مبارزه زنان برای دستیابی به آزادی، برابری و کرامت انسانی یکی از مهمترین جنبشهای اجتماعی و سیاسی معاصر در منطقه است. زنان افغانستان، ایران و پاکستان، با وجود تفاوتهای سیاسی و ساختاری، تجربههای مشترکی از تبعیض، محرومیت و مقاومت را در تاریخ معاصر خود داشتهاند. شعار «زن، زندگی، آزادی» به نمادی از این خواست مشترک برای رهایی، عدالت و مشارکت برابر تبدیل شده و فراتر از مرزهای سیاسی، صدای زنان سراسر منطقه را به یکدیگر پیوند داده است.
زنان افغانستان و حق آزادی، تحصیل و کار زنان افغانستان در دهههای اخیر همواره برای حقوق بنیادین خود از جمله حق آموزش، حق کار، آزادیهای مدنی و مشارکت سیاسی مبارزه کردهاند.
محرومیت از آموزش و اشتغال نه تنها حقوق فردی زنان را نقض میکند، بلکه مانعی در برابر توسعه و پیشرفت جامعه است. از این رو، شعارهای «تحصیل، آزادی، کار» و «زن، زندگی، آزادی» بیانگر خواست مشروع میلیونها زن افغانستان برای برخورداری از حقوق انسانی و شهروندی است.
جایگاه زنان بلوچ در سه بخش بلوچستان سرزمین تاریخی بلوچستان امروزه میان افغانستان، ایران و پاکستان تقسیم شده است. در افغانستان، ولایت نیمروز بخشی از حوزه فرهنگی و تاریخی بلوچها را تشکیل میدهد. در ایران نیز بلوچستان میان استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و خراسان جنوبی گسترده شده و در پاکستان بخش بزرگی از ایالت بلوچستان را در بر میگیرد.
زنان بلوچ در هر سه بخش این سرزمین تاریخی، نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی، انسجام اجتماعی و انتقال میراث تاریخی مردم بلوچ داشتهاند. آنان در کنار مسئولیتهای خانوادگی و اجتماعی، در فعالیتهای آموزشی، فرهنگی، مدنی و حقوقی نیز مشارکت داشتهاند و بخشی از تلاشهای جمعی برای عدالت، توسعه و برابری را نمایندگی کردهاند.
مبارزات ملی بلوچ و تأثیر آن بر موقعیت زنان تجربه تاریخی نشان میدهد که گسترش آگاهی ملی، فرهنگی و اجتماعی در میان مردم بلوچ، فرصتهای بیشتری را برای حضور زنان در عرصه عمومی فراهم کرده است. مشارکت زنان در فعالیتهای مدنی، فرهنگی و آموزشی، به موازات رشد مطالبات اجتماعی و حقوقی در جوامع بلوچ افزایش یافته است.
زنان بلوچ همانند گذشته تنها ناظران تحولات نبودهاند، بلکه در بسیاری از مقاطع تاریخی در کنار مردان در عرصههای مختلف زندگی اجتماعی، دفاع از جامعه، فعالیتهای فرهنگی و مبارزات مدنی حضور داشتهاند. این حضور فعال، بخشی از حافظه تاریخی و هویت اجتماعی جامعه بلوچ را تشکیل میدهد.
تجربه زنان بلوچ نشان میدهد که مبارزه برای حقوق ملی و مبارزه برای حقوق زنان میتواند در کنار یکدیگر به تقویت جایگاه زنان و گسترش مشارکت آنان در زندگی اجتماعی و سیاسی منجر شود.
زنان بلوچ در پاکستان و رهبری نسل جدید مبارزات مدنی در سالهای اخیر، زنان بلوچ در پاکستان نقش برجستهای در جنبشهای مدنی و حقوق بشری ایفا کردهاند. چهرههایی چون مهرنگ بلوچ به نماد نسل جدیدی از زنان بلوچ تبدیل شدهاند که با روشهای مسالمتآمیز و مدنی برای عدالت، حقوق انسانی و کرامت شهروندان تلاش میکنند.
حضور گسترده زنان در راهپیماییها، کارزارهای مدنی و فعالیتهای حقوق بشری نشان میدهد که زنان بلوچ امروز به یکی از نیروهای مؤثر در تحولات اجتماعی منطقه تبدیل شدهاند.
ما بر این باوریم که حقوق زنان، حقوق بشر و حقوق فرهنگی و اجتماعی ملتها از یکدیگر جداییناپذیرند. دستیابی به جامعهای عادلانه در افغانستان، ایران و پاکستان بدون تضمین حق آموزش، حق کار، آزادی بیان، مشارکت سیاسی و برابری زنان ممکن نیست.
زنان بلوچ در نیمروز افغانستان، بلوچستان ایران و بلوچستان پاکستان بخشی جداییناپذیر از این مبارزه گسترده برای عدالت، آزادی و کرامت انسانی هستند. آنان با تکیه بر میراث تاریخی خود و با الهام از شعارهای «زن، زندگی، آزادی» و «تحصیل، آزادی، کار»، برای ساختن آیندهای برابرتر و انسانیتر تلاش میکنند؛ آیندهای که در آن زنان نه در حاشیه، بلکه در متن جامعه و در جایگاه شایسته خود قرار داشته باشند.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
خودکشی یک زن باردار بلوچ از طریق خودسوزی؛ تلاش همسر برای نجات او به جانباختن هر دو انجامید
برمش/ روز جمعه ۱۵ خردادماه ۱۴۰۵، یک زن باردار بلوچ در منطقه لیردف واقع در بخش «کرتی» از توابع شهرستان جاسک اقدام به خودکشی از طریق ریختن بنزین و خودسوزی کرده بود، جان خود را از دست داد و همسر وی نیز که برای نجات او تلاش کرده و دچار سوختگی شدید شده بود، پس از ۷ روز بستری شدن در بیمارستان بر اثر شدت جراحات وارده جان باخت.
هویت زن بلوچ «پری» (فامیل نامشخص)، حدودا ۲۱ ساله و هویت همسر او «عارف کولکویی»، دارای دو فرزند دوقلو و اهل روستای کُرتی از توابع بخش لیردف شهرستان جاسک عنوان شده است.
این زن باردار روز ۱۵ خردادماه با استفاده از بنزین و ریختن آن بر روی خود در داخل منزلشان، اقدام به خودسوزی کرده و تلاش همسرش برای نجات وی نتیجهای در پی نداشته است. این زن باردار بر اثر شدت سوختگی در همان روز جان خود را از دست داده است ولی همسر وی توسط اهالی به بیمارستان خاتم الانبیا جاسک منتقل شده است.
منابع افزودهاند: عارف پس از تلاش برای نجات همسرش از نواحی مختلف بدن دچار سوختگی شده و نهایتا بدلیل شدت جراحات وارده در بیمارستان جاسک جان خود را از دست داده است.
تا لحظه تنظیم این خبر از علت دقیق این حادثه اطلاعی در دست نیست.
#برمش_صدای_زنان_بلوچستان
Bramsh-Balochistan woman’s voice
تلاش برای دستیابی به برابری جنسیتی و رفع هر گونه تبعیض و پیشبرد فعالیتها بر بنیاد حقوق بشر سازمان ملل میتوانید از طریق لینک های زیر با بِرَمْش همراه باشید:
